İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) bünyesinde hayata geçirilen Erdal Aksoy Endüstriyel Robotik ve Yapay Zeka Laboratuvarı, robotların çevrelerini algılayıp kendi hareketlerine karar verebilmesini sağlayan teknolojiler geliştiriyor.
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından yapılan açıklamaya göre, Türkiye’de "fiziksel yapay zeka" temasıyla kurulan tek merkez olma özelliğini taşıyan laboratuvar, insansı robotlar ile yapay zeka teknolojilerini tek çatı altında buluşturuyor. Yaklaşık 30 kişilik uzman ve öğrenci ekibinin görev aldığı merkezde geliştirilen teknolojilerin, gelecekte endüstriyel üretim hatlarından afet bölgelerindeki arama kurtarma faaliyetlerine kadar geniş bir alanda kullanılması hedefleniyor.
Dünya standartlarında donanım altyapısı
İTÜ Öğretim Görevlisi Dr. Abdulkadir Ünal, yaklaşık iki yıl önce başlatılan çalışmalar kapsamında fiziksel yapay zeka araştırmaları için güçlü bir donanım altyapısı oluşturduklarını belirtti. Laboratuvarın donanım kapasitesi açısından dünyadaki pek çok üniversitenin önünde yer aldığını vurgulayan Ünal, merkezdeki teknolojik envanteri ve temel vizyonlarını şu sözlerle aktardı:
- Gelişmiş robotik envanter: Merkez bünyesinde 2 insansı robot, 2 köpek robot, 2 dron, mobil ve endüstriyel robotların yanı sıra yüksek kapasiteli yapay zeka bilgisayarları ile çeşitli robotik ve PLC eğitim setleri bulunuyor.
- Öğrenen ve karar veren sistemler: Dr. Ünal, hedeflerinin yapay zekanın makineler ve robotlar aracılığıyla dünyayı algılayıp deneyimleyebildiği bir fiziksel altyapı kurmak olduğunu ifade ederek, robotları değişen çevre şartlarına uyum sağlayan sistemlere dönüştürdüklerini kaydetti.
Engebeli arazilerde enerji verimliliği ve otonom karar
Laboratuvarda yürütülen somut projeler, robotların zorlu tabiat şartlarında daha verimli ve bağımsız hareket etmesine odaklanıyor:
- Arama kurtarma odaklı hareket kontrolü: İTÜ Mekatronik Mühendisliği yüksek lisans öğrencisi Ayça Necla Acar, köpek ve mobil robotların özellikle eğimli arazilerdeki hız ve duruş kontrolünü geliştirdiklerini belirtti. Acar, hareket ve görev sürelerinin optimize edilmesiyle enerji verimliliğinin artacağını, böylece robotların engebeli arazilerdeki arama kurtarma görevlerini çok daha kısa sürede tamamlayabileceğini aktardı.
- İnsansı robotlara otonomi: Laboratuvarda lisans araştırmacısı olarak görev yapan İTÜ Matematik Mühendisliği son sınıf öğrencisi Emin Meydanoğlu ise insansı robotların nasıl hareket edeceklerine ve hangi görevleri üstleneceklerine kendi başlarına karar vermelerini sağlayacak sistemler üzerinde çalıştığını dile getirdi.
AA