Hürriyet gazetesinin, internet sitesinde yaptığı yeni anayasa anketine görüş bildirenlerin büyük çoğunluğu, 1982 Anayasasının en çok tartışılan kısımlarından olan “Başlangıç metni” ile Atatürk milliyetçiliği ibaresinin tamamen kaldırılmasını istedi. Yaklaşık 2 milyon kez ziyaret edilen ve 20 binden fazla önerinin bildirildiği ankette en çok değişmesi istenen şey Atatürk milliyetçiliği oldu.
ANAYASADA “DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDE” OLMAMALI
Anket kapsamında gelen tekliflerin çoğunda “değiştirilemez, değiştirilmesi teklif dahi edilemez” maddelere ilişkin düzenlemeyi içeren 4. maddenin kaldırılması ve değiştirilemez hiçbir hükmün yeni anayasada olmaması gerektiği belirtilirken, devletin dilinin Türkçe olduğu ifadesinin de “Resmî dili Türkçedir” şeklinde değiştirilmesi teklif edildi.
Atatürk milliyetçiliği anayasadan çıkarılsın
Hürrİyet gazetesinin, internet sitesinde yaptığı yeni anayasa anketinde, 1982 Anayasası’nın en çok tartışılan kısımlarından olan “Atatürk milliyetçiliğine bağlığı” da içeren “Anayasa Başlangıç Metni”nin tamamen kaldırılması istendi.
Hurriyet.com.tr’de 2 hafta boyunca “Türkiye’ye açık davet” başlığı ile yayınlanan “Hürriyet Yeni Anayasa Sayfası”na 20 binden fazla teklif geldi. Yaklaşık 2 milyon kez ziyaret edilen sayfada, vatandaşlar yeni anayasa ile ilgili tekliflerini sundu. Vatandaşların gönderdiği on binlerce öneri, yeni anayasa süreciyle ilgili vatandaşların düşüncelerine ve genel eğilimlerine ilişkin ilginç sonuçlar ortaya koydu.
Çok eleştirilen anayasanın ilk 3 maddesine ilişkin gelen binlerce yorumda, düzeltme ve değişiklik talepleri dile getirildi. Değiştirilmesi en çok istenen kısımlar ise 2. Madde’de yer alan “Atatürk Milliyetçiliği” ile 3. maddedeki “Dili Türkçedir” ifadesi oldu. Vatandaşlar, büyük çoğunlukla, “Atatürk Milliyetçiliği” ibaresinin maddeden çıkartılmasını isterken, “Dili Türkçedir” ifadesinin “Resmi Dili Türkçedir” şeklinde değiştirilmesini teklif eti.
Sayfaya çok sayıda gelen en ilginç tekliflerden biri ise devletin şeklini tanımlayan 1. Madde başlığı altında oldu. Vatandaşlar bir yandan “Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir” maddesinin kalmasını isterken, diğer yandan bu maddeye, “Türkiye Devleti demokratik bir Cumhuriyettir” örneğinde olduğu gibi bazı eklemelerin yapılabileceğini belirtti. Maddeye eklenebileceği teklif edilen ve dikkat çeken diğer kelimeler ise “Laik, sosyal, hukuk ve sosyal” oldu.
YENİ ANAYASADA HİÇBİR DEĞİŞTİRİLEMEZ HÜKÜM OLMASIN
Çok tartışılan bir başka madde başlığı ise “değiştirilemez maddeler”le ilgili oldu. Gelen tekliflerin çoğunda “değiştirilemez, değiştirilmesi teklif dahi edilemez” maddelere ilişkin düzenlemeyi içeren 4. Madde’nin kaldırılması, değiştirilemez hiçbir hükmün yeni anayasada olmaması gerektiği belirtilirken, mevcut maddenin kalması gerektiğini savunan öneri sahipleri ise 4. Madde’nin de değiştirilemez kapsamı içine alınmasını istedi.
‘BAŞLANGIÇ METNİ’ KALDIRILSIN
Hürriyet Yeni Anayasa Sayfası’na, 1982 Anayasası’nın en çok tartışılan kısımlarından olan “Anayasa Başlangıç Metni”ne ilişkin çok sayıda görüş ve teklif geldi. Tekliflerde metnin tamamen kaldırılması istenirken, 2. Madde’de yer alan “başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan” şeklindeki gibi ifadelerin muğlak ve anlaşılmaz olduğu, böyle atıfların olmaması gerektiğine yönelik çok sayıda tavsiye dikkat çekti.
UYGULAMADA ENGELLER KALKMALI
Yeni Anayasa Sayfası’nda vatandaşların bilincinde oldukları ve önerilerinde dile getirdikleri bir başka konu ise sivil ve özgürlükçü yeni bir anayasanın tek başına yeterli olmayacağı. Okurlara göre yeni anayasanın özgürlükleri genişletebilmesi için uygulanmasının önündeki engellerin kaldırılması gerekiyor.
1982 ANAYASASININ TARTIŞILAN 4 MADDESİ ŞÖYLE:
MADDE 1- Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.
MADDE 2- Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir.
MADDE 3- Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir.
Bayrağı, şekli kanununda belirtilen, beyaz ay yıldızlı al bayraktır.
Millî marşı “İstiklâl Marşı”dır.
Başkenti Ankara’dır.
MADDE 4- Anayasanın 1’inci maddesindeki devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hakkındaki hüküm ile, 2’nci maddesindeki Cumhuriyetin nitelikleri ve 3’üncü maddesindeki hükümleri değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez.