Eğitim-Bir-Sen Stratejik Araştırmalar Merkezi (EBSAM), Türkiye’deki devlet okullarında okul güvenliği ve akran zorbalığına yönelik dev bir araştırma gerçekleştirdi. 81 ilden 7 bin 793 öğretmen, öğrenci ve velinin katıldığı çalışma, okullardaki gizli tehlikeyi ve dijital dünyadaki büyük boşluğu gözler önüne serdi.

Okul güvenliğinde en düşük puan öğrencilerden

Araştırmada okul güvenliği algısı 5 üzerinden puanlandı. Yetişkinler ile öğrencilerin algısı arasındaki fark dikkat çekti:

• Öğretmenler: 3,48
• Veliler: 3,38
• Öğrenciler: 3,24

Eğitim-Bir-Sen Genel Sekreteri Talat Yavuz, bu duruma dair, "Bir okulun güvenli olup olmadığını yalnızca yetişkinlerin gözünden değerlendiremeyiz. Çocuğa da sormak zorundayız" diyerek güvenli okul politikalarının çocukların yaşadıklarını da kapsaması gerektiğinin altını çizdi.

En çok hakaret ve sosyal dışlama görülüyor

Araştırma sonuçlarına göre, öğrencilerin yüzde 63,4’ü başka bir öğrencinin akran zorbalığına maruz kaldığına şahit oldu. Sadece fiziksel değil, sözel ve duygusal zorbalığın da çok yaygın olduğu görüldü:

• Öğrencilerin %18,1'i ayda bir-iki kez, %10,5'i haftada bir-iki kez, %10,2'si ise hemen hemen her gün hakaret veya alaya maruz kalıyor.
• Öğrencilerin %35,4’ü bu deneyimlerden orta düzeyde etkilenirken, yüzde 18,3’ü "çok" veya "çok ciddi" derecede etkilendiğini belirtiyor.

"Okul bir şey yapmaz" korkusu bildirimleri engelliyor

Çarpıcı sonuçlardan biri de öğrencilerin yaşadıkları zorbalığı gizlemesi oldu. Öğrencilerin yalnızca yüzde 24,8’i son bir yıl içinde zorbalıkla ilgili okula bildirimde bulundu. Bildirimde bulunmayan öğrencilerin en büyük gerekçeleri ise şu şekilde öne çıktı:

• "Okul bir şey yapmaz"
• "Söylersem olay daha kötü olur"

Veliler Siber Zorbalıktan Habersiz!

Teknoloji kullanımının artmasıyla zorbalık boyut değiştirerek dijital alana taşındı. Araştırmaya göre öğrencilerin %69,9'unun akıllı telefonu, %58,8'inin ise sosyal medya hesabı bulunuyor.

• Günlük ekran süresi 4 saati aşan öğrencilerin yüzde 14,9’u son 6 ayda çevrimiçi ortamda hedef alındığını söyledi.
• Buna rağmen, velilerin yüzde 88’i çocuğunun siber zorbalığa maruz kalıp kalmadığını bilmediğini itiraf etti.

Öğretmen otoritesi zayıflıyor, disiplin caydırıcı değil

Araştırmaya katılan öğretmenlerin yüzde 90,7’si mesleğe başladıkları döneme kıyasla öğretmen otoritesinin zayıfladığını düşünüyor. Mevcut disiplin sisteminin caydırıcılığına öğretmenler 5 üzerinden yalnızca 1,98 puan verdi. Velilerin %86'sı ve öğrencilerin %71,8'i ise öğretmenin sınıfta disiplinli bir tutum sergilemesini gerekli görüyor.

Mücadele İçin 12 Maddelik Ulusal Çerçeve Şart 

EBSAM, araştırmanın ardından akran zorbalığıyla etkin mücadele için "Ulusal Güvenli Okul ve Akran Zorbalığını Önleme Çerçevesi" oluşturulmasını önerdi. Öne çıkan çözüm maddeleri arasında güvenilir bildirim mekanizmalarının kurulması, öğretmenlerin mesleki otoritesinin mevzuatla desteklenmesi, ailelere siber zorbalık rehberliği verilmesi ve eğitim sistemine aşamalı olarak okul sosyal hizmet uzmanlarının dahil edilmesi yer alıyor. (ANKA)