TBMM Komisyonu’nda çocukların dijital risklerden korunmasına yönelik önemli adımlar gündeme geldi.
TBMM Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki Okul Olaylarını ve Dijital Riskleri Araştırma Komisyonu’na sunum yapan RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, Akıllı İşaretler sistemine “10+” ve “16+” gibi yeni yaş kategorileri ile “bağımlılık” ve “uygunsuz dil” sembollerinin ekleneceğini açıkladı.
Yaş sınırına gençlerden destek
RTÜK verilerine göre, gençlerin günlük televizyon izleme süresi 7 yılda 2 saat 51 dakikadan 40 dakikaya gerilerken, günlük ortalama 3 saat 24 dakika ile en çok zaman ayrılan mecra sosyal medya oldu. Ayrıca araştırmaya katılan gençlerin yüzde 88,1’i sosyal medyaya yasal yaş sınırı getirilmesini talep etti.
Gerçek hayattan uzaklaştırıyor
Araştırmada gençlere yöneltilen "Sosyal medyanın en olumsuz yanı nedir?" sorusuna verilen cevaplarda sosyal medyanın en büyük olumsuz yönü olarak gerçek hayattan uzaklaştırması (%30,1) görüldü. Bunu siber zorbalık ve şiddet (%18,5), dezenformasyon ve yalan haber (%13,6) takip etti.
Dizilerden şikâyet alıyoruz
Daniş, diziler ve gündüz kuşağı programlarına ilişkin yoğun şikâyet aldıklarını ifade ederek, RTÜK’ün verdiği idarî yaptırımların yargı denetimine tabi olduğunu hatırlattı. Dizi ve filmlerde silah kullanımının yasaklanması tartışmalarına da değinen Daniş, şiddetin yalnızca silahla verilmediğini belirterek, “Senarist, yapımcı isterse bir sahnede silahı hiç kullanmadan da şiddetin en âlâsını hissettirebilir” ifadelerini kullandı.
Çocuk hesaplarına sıkı tedbir
Adalet Bakanlığı, çocukların dijital ortamda karşılaştığı suç, istismar ve zararlı içerik risklerini azaltmak amacıyla yeni tedbirler önerdi. TBMM Okul Saldırılarını Araştırma Komisyonu’nda sunum yapan Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Daire Başkanı Berkay Altuğ, ailelerin güvenli internet ve sosyal medya konusunda bilinçlendirilmesinin önemine dikkat çekti. Öneriler arasında, belirli yaşın altındaki çocukların sosyal medya hesabı açabilmesi için ebeveyn onayının zorunlu hale getirilmesi, güvenli yaş doğrulama sistemlerinin kurulması ve çocuk hesaplarının varsayılan olarak “gizli” açılması yer alıyor. Ayrıca doğrudan mesajlaşma, konum paylaşımı ve yabancılarla iletişimin sınırlandırılması ile çocukların hedefli reklamlardan korunması da teklif edildi.
Şiddet rol model olmasın
İstanbul Milletvekili Suat Özçağdaş, TBMM Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki Okul Olaylarını ve Dijital Riskleri Araştırma Komisyonu’nda RTÜK’ü yayın politikaları ve yaptırımları sebebiyle eleştirerek, iktidara yakın kanallara ceza uygulanmadığını, muhalif yayın kuruluşlarının ise yaptırımlarla karşı karşıya bırakıldığını savundu. Televizyon dizilerindeki şiddetin çocuklar açısından rol model oluşturduğunu belirten Özçağdaş, Kahramanmaraş’ta yaşanan okul saldırısının ardından bazı dizilerin kısa süreliğine yayından kaldırıldığını, ancak daha sonra aynı içeriklerle devam ettiğini belirterek “Bunu nasıl kabul edebiliyoruz? Bazı güç sahiplerinin ülkenin televizyonlarından ‘İstediğimi vururum, istediğimi öldürürüm, ertesi sabah işe giderim, bir şey de olmaz’ mesajını topluma bu kadar rahat verebilmesi niye bizim engelleyemediğimiz bir şey?” diye sordu.