- İSTİHDAMA KATKI SAĞLAMIYOR

- ARA ELEMAN SIKINTISI YAŞANIYOR

-  MESLEKÎ EĞİTİMDE CAZİBE ARTTIRILMALI

Memur-Sen Konfederasyonu’na bağlı Eğitim-Bir-Sen tarafından hazırlanan “Meslekî ve Teknik Eğitimin Son On Yılı ve Geleceği: Tespitler ve Öneriler” raporunda, zorunlu eğitimin motivasyon kaybı ürettiği ve meslekî eğitimde öğrenci payının düştüğü, mezunların iş hayatı yerine üniversiteye yöneldiği ifade edildi. 

Meslekî eğitimde öğrenci oranı düşüyor

Türkiye’de meslekî ve teknik ortaöğretimdeki öğrenci sayısı 1 milyon 681 bin olmasına rağmen, ortaöğretim içindeki payı son on yılda yüzde 36’dan yüzde 31,5’e gerilediği belirtilen raporda, OECD ülkelerinde meslekî programlardaki öğrenci ortalamasının yüzde 44 iken, Türkiye’de bu ortalamanın oldukça altında kaldığı vurgulandı. Raporda, meslekî eğitimin cazibesini arttırmak için kapsamlı politikalar geliştirilmesi gerektiği ifade edildi.

Kayıtlar arttı, tanıtım yetersiz

Mesleki eğitim merkezlerine kayıtlı öğrenci sayısı 2016’da 36 bin 619 iken, 2025’te 420 bin 330’a yükseldiği, bu artışa rağmen, merkezlerin öğrenci ve velilere tanıtımı, rehberlik hizmetleri ve sektör iş birlikleri yetersiz bulduğu belirtilen raporda, meslekî eğitim merkezlerinin “cazibe merkezleri” hâline getirilmesi için tanıtım, rehberlik ve hukukî hakların güvence altına alınması teklif edildi.

Özel sektör katılımı düşük

OECD ülkelerinde meslekî eğitimde özel sektör payı ortalama yüzde 23 iken, Türkiye’de bu oranın sadece yüzde 6,4 olduğu belirtilen raporda, özel sektörün meslekî eğitime daha fazla katılımını sağlayacak teşvik mekanizmalarının devreye alınması çağrısı yapıldı.

Mezunlar istihdam yerine üniversiteyi tercih ediyor

Rapordaki tespitlere göre, meslekî ve teknik ortaöğretimden mezun olan öğrencilerin büyük çoğunluğu iş gücüne katılmak yerine üniversite sınavına başvuruyor. 2024 yılında 360 bin 81 yeni mezundan 352 bin 545’i üniversite sınavına girdi. 

NEET oranında OECD’de ilk sıradayız

Türkiye, 18-24 yaş arası ne eğitimde ne istihdamda olan (NEET) genç oranında yüzde 31 ile OECD ülkeleri arasında ilk sırada yer alıyor. Bu gençlerin büyük bölümü lise mezunu olmasına rağmen hem istihdam hem de eğitim dışında kalıyor. Raporda, NEET gençlere yönelik özel politika ve yönlendirme mekanizmalarının geliştirilmesi de teklif ediliyor.

Kapasite avantaja çevrilebilir

Meslekî ve teknik ortaöğretimde öğretmen başına düşen öğrenci sayısının 11 olduğu, bunun OECD ortalamasının altında kaldığı belirtilerek, bu kapasitenin sertifikalı kısa süreli eğitimlerle daha etkin kullanılabileceği ifade edildi.

Veri temelli politika çağrısı

Raporda, Almanya, Japonya ve Güney Kore örneklerinde meslekî lise mezunlarının istihdam oranının yüzde 89’a ulaştığına dikkat çekilerek, Türkiye’de de erken yönlendirme, okul–işletme iş birliği ve veri temelli politikaların hayata geçirilmesi gerektiği vurgulandı.

Ankara - Mehmet Kara
[email protected]