Bu soruyu İbrahim Yalçınkaya (11) arkadaşımız sordu. Aslında bu soru büyüklerin de zaman zaman üzerinde konuştuğu konular arasında. Son yıllarda yapay zekâ hayatımıza hızlı bir şekilde girdi. Yapay zekâ artık yazı yazıyor, resim çiziyor, sorulara cevap veriyor ve insanların yaptığı birçok işi yapabiliyor. Tüm bunlar , “Yapay zekâ insanın yaptığından daha fazla işi hatasız yapabiliyorsa insan ne yapacak?” sorularını akla getiriyor.

Ben de şöyle bir soru sormak istiyorum. İnsanın en önemli özelliği onun mesleği midir? Çocukken hep “Büyüyünce ne olacaksın?” diye sorarlardı. Size de soruluyordur muhtemelen. İnsanın yapması gereken en mükemmel şey ne iş yaptığı ya da yapacağı değildir. Bugün bunu anlıyoruz ki, bizden çok daha başarılı bir şekilde robotlar da iş yapabiliyor. Demek ki insanın hiç bir makinenin yapamayacağı farklı bir vazifesi var. Meselâ hayvanların bile mükemmel bir şekilde yaptıkları vazifeleri varken, insan bunların hiç birini yapamıyor. Arı bal yapıyor, tavuk yumurta yapıyor, inekler süt, ama insan asla bunları yapamaz. Fakat insan her varlıktan akıllıdır. Bununla birlikte zayıf ve yardıma muhtaçtır.

İnsanın vazifesi nedir?

Tüm bunlar gösteriyor ki, insanın çok daha özel ve farklı bir görevi var. İnsan, dünyaya gönderildiği bu sınırlı zaman içinde Allah’ı tanımak, nereden gelip nereye gittiğini araştırmak, dua etmek, ilim öğrenmek, Rabbine yönelmek için bu dünyaya gelmiştir. Çalışmak, üretmek elbette önemlidir, ama insanı insan yapan şey Allah’a kul olmasıdır. Hayvanlar sadece kendilerine verilen işi yapar ama ürettiklerinin anlamını düşünmez. Meselâ tavuk, yumurtasının hangi vitaminlerden oluştuğunu, insana faydalı olup olmadığını bilemez. Ama insan bütün nimetlere bakıp ve tadıp “Bunları böyle benim için kim yaptı?”, “Beni bilen ve düşünen kim?” diye sorabilir. Varlığının ve varlıkların anlamını çözebilir. Ama hayvanda, robotta ya da yapay zekâda bu anlam arayışı, akıl ve duygular yoktur.

Yapay zekâ insanın yerini alamaz

Teknoloji geliştikçe insanın işi azalabilir ama insanın vazifesi asla değişmez. Kâinatın en şereflisi, yani insan olmak olan bu özel vazifeyi bizden başka yapabilecek makine, program ya da robot yoktur ve olmayacaktır. Çünkü insanın asıl vazifesi, anlamını bulmak, tanımak, tefekkür etmek ve şükretmektir. O halde biz asıl vazifemize odaklanalım.