Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2026 yılı "Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması" sonuçları yayımlandı. 6-17 yaş grubunu kapsayan araştırmaya göre; çocukların yüzde 92,7’si internet kullanırken, siber zorbalığa uğrayan her 10 çocuktan 7’sinin akran zorbalığına maruz kaldığı ortaya çıktı.
TÜİK, çocukların dijital dünyadaki alışkanlıklarını mercek altına alan 2026 yılı verilerini kamuoyuyla paylaştı. Bu yıl kapsamı 6-17 yaş grubuna genişletilen araştırmaya, üretken yapay zeka kullanımı ve siber zorbalık göstergeleri de ilk kez dahil edildi.
Siber zorbalıkta "kırıcı mesajlar" ilk sırada
Araştırmaya göre 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 10,2’si siber zorbalığa maruz kalırken, yüzde 23,6’sı bu duruma şahitlik ettiğini belirtti. Siber zorbalık yaptığını beyan edenlerin oranı ise yüzde 4,6 oldu.
- Fail yakın çevreden: Zorbalığa uğrayan 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 73,3’ü, zorbalığı yüz yüze tanıştıkları arkadaşlarının veya akranlarının yaptığını ifade etti.
- En yaygın ortam mesajlaşma uygulamaları: Zorbalığın en sık yaşandığı mecralar sırasıyla anlık mesajlaşma uygulamaları (%56,5), SMS (%51,1) ve sosyal medya platformları (%40,7) oldu.
- Sebepleri ve türleri: Çocukların yüzde 80,3’ü "kırıcı veya incitici" mesajlarla karşılaştı. Zorbalığa uğrama nedeni olarak ilk sırada yüzde 60,4 ile "davranış biçimleri", ikinci sırada ise yüzde 33,1 ile "fiziksel özellikler" gösterildi.
- Okul hayatını etkiliyor: Siber zorbalıkla bir şekilde karşılaşan 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 7,8’i bu durumun okula devamını etkilediğini belirtti. Bu oran kız çocuklarında yüzde 10,5’e kadar çıktı.
11-17 yaş grubunda yapay zeka kullanımı yüzde 63
Araştırmaya bu yıl eklenen "üretken yapay zeka" başlığında dikkat çekici sonuçlar elde edildi:
- 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 63’ü üretken yapay zeka kullanıyor. Kız çocuklarında bu oran (%65,5), erkek çocuklarına (%60,6) kıyasla daha yüksek.
- Yapay zekanın bir numaralı kullanım amacı yüzde 88,1 ile eğitim (ders, ödev vb.) oldu.
- Kullanmayan çocukların yüzde 68,9’u ise yapay zekanın varlığından haberdar olmadığını belirtti.
Her 10 çocuktan 8’inin cep telefonu var
Verilere göre 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 80,1’i cep telefonu veya akıllı telefon kullanıyor. Düzenli telefon kullanan çocukların yüzde 37,8’i telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ediyor.
İnternet kullanım oranı genel yaş grubunda yüzde 92,7 iken, 11-17 yaş grubunda bu oran yüzde 96,9’a ulaşıyor. Çocukların internette en çok yaptığı aktiviteler şöyle sıralandı:
- Video izleme (%86,2)
- Ders çalışma ve ödev hazırlama (%80,3)
- Sosyal medya kullanımı (%75,1)
Ekran süresi kitap okumayı azaltıyor
Dijital oyun oynama oranı yüzde 68,1 olarak kaydedilirken, en çok tercih edilen oyun türü yüzde 48,1 ile macera/aksiyon oldu. Ekran başında geçirilen sürenin günlük hayata etkileri sorulduğunda ise çocukların yüzde 48,3’ü "daha az kitap okuduğunu", yüzde 42,2’si ise "daha az ders çalıştığını" kabul etti. (ANKA)