"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

Medine’yi savunan ‘Çöl Kaplanı’: Fahreddin Paşa

29 Kasım 2023, Çarşamba
Birinci Dünya Savaşı'nda Medine’yi ele geçirmek isteyen İngilizlere karşı zor şartlarda kutsal toprakları 2 yıl 7 ay başarıyla savunan Fahreddin Paşa, vefatının 75. yılında rahmetle anılıyor.

KUTSAL TOPRAKLARI DESTANSI BİR MÜDAFAA İLE KORUDU

Bulgaristan sınırları içerisindeki Rusçuk’ta 1868’de dünyaya gelen Fahreddin Paşa, 93 Harbi’nden sonra ailesiyle İstanbul’a taşındı. Fahreddin Paşa, 1888’de Harp Okulu’nu, 1891’de kurmay subayların yetiştirildiği Erkan-ı Harbiyye’yi bitirdi ve kurmay yüzbaşı olarak orduda göreve başladı. Balkan Savaşı sırasında görev aldığı Çatalca savunmasındaki başarısıyla Edirne’nin geri alınmasında rol oynayan Fahrettin Paşa, Osmanlı Devleti 1914’te 1. Dünya Savaşı’na girdiği zaman miralay rütbesiyle 4. Ordu’ya bağlı 12. Kolordu kumandanı olarak Musul’da bulundu. Paşa, 25 Kasım 1914’te mirlivalığa terfi ettirildi.

İsyanı başarıyla püskürttü

Fahreddin Paşa, 26 Ocak 1915’te 12. Kolordu’daki görevinin yanı sıra 4. Ordu kumandan vekilliğine getirildiği dönemde birçok Ermeni ayaklanmasını başarıyla bastırdı. Bu sırada İngilizlerle anlaşan Mekke Şerifi Hüseyin’in isyana hazırlandığı haberinin alınması üzerine Paşa, 4. Ordu kumandanı Cemal Paşa tarafından 28 Mayıs 1916’da Medine’ye gönderildi.

Medine’yi 2 yıl 7 ay müdafaa etti

Fahreddin Paşa, 15 Temmuz 1916’da takviye edilen Hicaz Kuvve-i Seferiyyesi kumandanlığına atandı. Mekke Valisi Galib Paşa’nın tedbirsizliği sebebiyle asiler 9 Haziran’da genel saldırıya geçerek 16 Haziran’da Cidde’ye, 7 Temmuz’da Mekke’ye, 22 Eylül’de de Taif’e girdi. Fahreddin Paşa’nın savunduğu Medine dışındaki  bütün büyük merkezler asilerin eline geçti. Bu sırada Kanal Harekatı bütün şiddetiyle devam ettiğinden Hicaz’a asker gönderilemiyordu. Fahreddin Paşa, elinde bulunan son derece kısıtlı imkanlarla Medine’yi 2 yıl 7 ay boyunca müdafaa etti.

Teslim ol isteklerine cevap vermedi

Bu olayların yaşandığı sırada Osmanlı Devleti mağlup oldu ve 30 Ekim 1918’de Mondros Mütarekesi’ni imzaladı. Mütarekenin 16. maddesine göre teslim olması gereken Fahreddin Paşa bunu kabul etmedi. İstanbul Hükümeti’nin Mondros Mütarekesi’ni tebliğ etmek üzere gönderdiği yüzbaşıyı hapsederek İstanbul’u cevapsız bıraktı. Şerif Abdullah’ın kuvvetleri, antlaşma gereğince 13 Ocak 1919’da Medine’ye girdi. Böylece Mondros Mütarekesi’nden 72 gün sonra Medine teslim edilmiş oldu.

Malta’dan kurtulup, Kabil elçisi oldu

İngilizlerin “Türk Kaplanı”, “Çöl Kaplanı” lakaplarını taktığı Fahreddin Paşa, 27 Ocak’ta savaş esiri olarak Mısır’a gönderildi, 5 Ağustos’ta Malta’ya sürgün edildi. Sürgün sırasında, savaş suçlularını yargılamak üzere işgalci devlet tarafından İstanbul’da kurdurulan ve başkanından dolayı halk arasında Nemrud Mustafa Divan-ı Harbi adı verilen mahkemece ölüme mahkum edildi. Ancak Fahreddin Paşa, Ankara hükümetinin gayretleriyle 8 Nisan 1921’de Malta’dan kurtuldu. Berlin’de karşılaştığı Enver Paşa’nın daveti üzerine Moskova’ya geçti. Burada İslam İhtilal Cemiyetleri İttihadı Kongresi’ne iştirak etti.

Türk-Afgan dostluğunu geliştirdi

24 Eylül 1921’de Milli Mücadele’ye katılmak için Ankara’ya gelen Fahreddin Paşa, 9 Kasım 1921’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin Kabil elçisi olarak tayin edildi ve Türk-Afgan dostluğunun gelişmesinde önemli rol oynadı. 12 Mayıs 1926’da görevinin sona ermesi üzerine yurda dönen Fahreddin Paşa, 5 Şubat 1936’da tümgeneral rütbesiyle emekliye ayrıldı. 22 Kasım 1948’de vefat etti. Fahreddin Paşa’nın naaşı Aşiyan Mezarlığı’na defnedildi. (AA)

AA

Okunma Sayısı: 3497
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
    (*)

    Namaz Vakitleri

    • İmsak

    • Güneş

    • Öğle

    • İkindi

    • Akşam

    • Yatsı