"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

İbret, Zindan ve Silistre

M. Latif SALİHOĞLU
13 Haziran 2022, Pazartesi
GÜNÜN TARİHİ: 13 HAZİRAN 1872

Meşhûr “Vatan ve hürriyet şâiri” Namık Kemâl, meşrûtiyet taraftarı bir grup arkadaşıyla (Nuri, Reşat ve Ebuzziya Tevfik) birlikte “İbret” isimli gazeteyi neşretmeye başladı.

Namık Kemâl’in gazetecilik hayatının en güzel, en verimli günleri İbret’te geçer. Bu gazetede yazdığı hemen her yazı, başlıbaşına bir hadise olurdu.

Onun, bilhassa vatan, millet, hürriyet ve aile ahlâkına dair yazdığı yazılar, okuyanı ciddi şekilde etkiler, duygu ve düşüncesini elektriklendirir, heyecan ve şecaate getirirdi.

Yazılarının bu derece tesir hâsıl etmesi, dönemin hükümetini tedirgin etti.

Yapılan baskılar, Namık Kemâl’i hiç yıldırmadı. Aksine, daha da bileyledi.

Hükümet yetkilileri ise, özellikle İbret’in ilerleyen sayılarında onun yazmış olduğu “Garaz marazdır” başlıklı makalesi sebebi harekete geçti ve gazetesini kapattırdı.

Yine aynı makale gerekçe gösterilerek, Namık Kemâl İstanbul’dan uzaklaştırıldı ve Gelibolu Mutasarrıflığına memur edildi.

Burada da boş durmayan Namık Kemâl, büyük bir gayretle “Vatan Yahut Silistre” isimli tiyatro eserini vücuda getirdi. Bu eserin 1 Nisan 19873 günü akşamı İstanbul Gedikpaşa Tiyatrosunda sahneye konulmasıyla, adeta kıyâmet koptu.

Halk, bu piyesi öylesine bir coşkun tezahüratla karşıladı ki, adeta yer yerinden oynadı. Bu dalgalanmadan ürken hükümet, Namık Kemâl’i derhal görevden aldı ve onu Kıbrıs’taki Magosa Zindanına gönderdi. (Devamı yazının sonunda,)

*

Namık Kemâl, Magosa’da 38 ay mahpus kaldı. Benzer sebeplerle mahkûmiyet hayatı yaşayan diğer bazı arkadaşlarıyla birlikte 1876 Haziran’ında affedildi. 20 Haziran’da İstanbul’a döndü. İbret gazetesini yeniden çıkarmaya başladı. Sultan II. Abdülhamid, onu Şurâ-yı Devlet âzalığına getirdi ve Kànun-u Esasi’yi hazırlayan heyete dahil etti.

Ancak, bir müddet sonra Sultan Abdülhamid ile de ters düştüler. I. Meşrûtiyetin anayasa ile birlikte askıya alınması, Namık Kemâl’i yine sert bir muhalefe sevk etti. Bu onun yeniden yargılanmasına yol açtı. Beraat etmesine rağmen İstanbul’dan uzaklaştırıldı.

Namık Kemâl, bu tarihten sonra sırasıyla Midilli, Rodos ve Sakız Mutasarrıflıklarında (vali–kaymakam arası makam) bulundu. Sakız’da görevli iken, yakalandığı “zatürre” hastalığı sebebiyle 2 Aralık 1888’de henüz 48 yaşında iken vefat etti.

Zindan yahut Silistre

Halkın dilinde destanlaşan ve meşhûr Namık Kemâl’in “Vatan Yahut Silistre” isimli piyesine de konu olan şânlı Silistre Müdafaası (Tuna Nehri kıyısında), 10 Haziran 1829’da büyük bir zaferle tâçlandırılmış oldu.

Oradaki küçük bir Osmanlı birliği, 40 bin kişilik koca Rus ordusunu darmadağın etti.

*

Namık Kemal’in yukarıdaki zaferi “Vatan Yahut Silistre” isimli destanlaştırdı. Aynı isimli piyesin ilk temsili (sahneye konulması), 1 Nisan 1873’te İstanbul Gedikpaşa Tiyatrosu’nda gerçekleştirildi.

Eserin sahibi, bilâhare takibe alınarak cezalandırılması cihetine gidildi: Namık Kemal, Kıbrıs’taki Magosa Zindanı’na hapsedildi.

Hürriyet Şairinin oradaki zindandan haykırdığı şu mısralar, onun dâvasına olan inancının ve karakter olarak dirayetinin bir ifadesidir:

Merkez-i hâke atsalar da bizi,

Kürre-i arzı patlatır çıkarız.

(Merkez-i hâk: Yerin merkezi)

Okunma Sayısı: 1324
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
  • Abdullah Tunç

    13.6.2022 06:08:43

    Rabbim gani gani rahmet eylesin.Mekânı cennet ol sun.Namuk Kemal,tarihe lanla,şerefle geçen,tarihe damgasını vurmuş ender şahsiyetleden biridir.Hürri yet aşağı,hür düşünce kah ramanıdır.Bugün de böyle tavizsiz,dünyanın şan ve şerefini bir taraf atan,kalbi samimi olarak millet ve memleket için atan tedai lere, kahramanlara çok ih tiyaç ihtiyaç vardır.Manevi değerlerimiz o kadar çok aşındı ki,böyleleri alabildi ğine azaldı.Kaht-ı rical de dikleri bu hal olsa gerek. Madi ve makam uğruna manevi hasletlerin rahat lıkla feda edildiği,dehşetli bir zamanda yaşıyoruz. Rabbim, mazide yaşanı lan o haşmetli günlere bir daha bizleri kavuştursun. Seleflere katkı yapacak du ruma getirsin..

(*)

Namaz Vakitleri

  • İmsak

  • Güneş

  • Öğle

  • İkindi

  • Akşam

  • Yatsı