• şu kâinat ağacının en son ve en cemiyetli meyvesi;

• ve hakikat-i Muhammediye Aleyhissalâtü Vesselâm cihetiyle çekirdek-i aslîsi;

• ve kâinat Kur’ân’ının ayet-i kübrası;

• ve İsm-i A’zamı taşıyan Ayete’l-Kürsî’si;

• ve kâinat sarayının en mükerrem misafiri;

• ve o saraydaki sair sekenelerde tasarrufa mezun en faal memuru;

• ve kâinat şehrinin zemin mahallesinin bahçesinde ve tarlasında vâridat ve sarfiyatına ve zer' ve ekilmesine nezarete memur ve yüzer fenler ve binler sanatlarla teçhiz edilmiş en gürültülü ve mes’uliyetli nâzırı;

• ve kâinat ülkesinin arz memleketinde Padişah-ı Ezel ve Ebed’in gayet dikkat altında bir müfettişi, bir nevi halife-i arzı;

• ve cüz’î ve küllî harekâtı kaydedilen bir mutasarrıfı;

• ve sema ve arz ve cibalin kaldırmasından çekindikleri emanet-i kübrayı omuzuna alan ve önüne iki acib yol açılan, bir yolda zîhayatın en bedbahtı ve diğerinde en bahtiyarı;

• çok geniş bir ubudiyetle mükellef bir abd-i küllî;

• ve Kâinat Sultanı’nın İsm-i A’zamına mazhar ve bütün esmasına en câmi’ bir âyinesi;

• ve hitabat-ı Sübhaniyesine ve konuşmalarına en anlayışlı bir muhatab-ı hassı;

• ve kâinatın zîhayatları içinde en ziyade ihtiyaçlısı;

• ve hadsiz fakrıyla ve acziyle beraber, hadsiz maksatları ve arzuları ve nihayetsiz düşmanları ve onu inciten zararlı şeyleri bulunan bir bîçare zîhayatı;

• ve istidatça en zengini;

• ve lezzet-i hayat cihetinde en müteellimi ve lezzetleri dehşetli elemlerle âlûde;

• ve bekaya en ziyade müştak ve muhtaç ve en çok lâyık ve müstahak;

• ve devamı ve saadet-i ebediyeyi hadsiz dualarla isteyen ve yalvaran ve bütün dünya lezzetleri ona verilse, onun bekaya karşı arzusunu tatmin etmeyen;

• ve ona ihsanlar eden Zatı perestiş derecesinde seven ve sevdiren ve sevilen çok harika bir mu’cize-i kudret-i Samedâniye ve bir acube-i hilkat…

Şualar, 11. Şua, 7. Mesele, s. 242

LÛGATÇE:

abd-i küllî: bütün yaratılmışların ibadet ve tesbihatlarını kendi şahsında temsil edebilen kul.

ayet-i kübra: en büyük ayet, en büyük delil.

arz: yer, dünya.

cemiyetli: birçok anlam içeren, kapsamlı, ihatalı.

cibal: dağlar.

çekirdek-i aslî: asıl çekirdek, öz; kâinatın özü, 

aslî çekirdeği.

halife-i arz: yeryüzünün halifesi.

İsm-i Âzam: Cenab-ı Hakkın bin bir isminden 

en büyük ve manaca diğer isimleri kuşatmış olanı.

mezun: izinli.

nâzır: nezaret eden, bakan, gözeten.

nezaret: gözetme, bakma, kontrol etme.

sarfiyat: giderler.

sekene: sâkinler, oturanlar; yaşayanlar.

ubudiyet: kulluk.

varidat: gelirler.

zer': tohum ekme, tohum saçma.

zîhayat: hayat sahibi.