Fizikî âlemde gerçekten iğne ucu kadar boş yer göremeyiz. Her yer, bir şeylerle doldurulmuştur. Herhangi  bir yerde bulunan bir madde oradan ayrılacak olsa, yerini hemen başka bir madde alır. Orada bir madde varken, başka bir maddenin de aynı yerde olması söz konusu olamaz.

Bir şişeyi ters çevirir, su dolu bir kovaya batırırsak, suyun şişeye dolmadığını görürüz. Zira şişenin içinde hava vardır. Hava var iken, şişeye su girmez. Kâinat dediğimiz şu âlemde de Cenab-ı Hak boş bir nokta bırakmamıştır. Bizim sonsuz boşluk olarak bildiğimiz uzayda da, sayısız yıldızlar, gezegenler ve galaksiler vardır. Bunların birbirine olan mesafeleri ışık yılı ile ölçülecek kadar uzak olduğu halde, aralarında da boşluk yoktur. Esir maddesi denilen ve mahiyetini bilemediğimiz bir madde ile doludur.

Fizikî âlemi bu şekilde dolduran Rabbimiz, insanın kalbini de boş bırakmamıştır. Bir hadis-i kudsîde, Cenab-ı Hakk’ın şöyle buyurduğu rivayet edilir: “Yere göğe sığmadım, mü’min kulumun kalbine sığdım”. Yine bazı mutasavvıflar da, “Mü’min kulun kalbi, Allah’ın arşıdır” şeklinde ifadeler kullanmışlardır. Buradan şunu anlıyoruz ki, mü’min insanın kalbi Allah’ın marifet ve muhabbeti ile doludur. İnsan zikir ve tesbihle ve dua ile meşgul oldukça, o kalbe şer düşünceler, menfî fikirler musallat olamaz. Kalp daima imanın kontrolü altında olmalıdır. Kalbin kontrolü nefsin eline geçerse, o zaman da şer düşünceler, sapık fikirler ve zulmetle dolar. Hz Yusuf’un duasında olduğu gibi, nefsin şerrinden Allah’a sığınmak gerekir. “Ben nefsimi temize çıkarmam; çünkü nefs, Rabbimin merhameti olmadıkça, daima kötülüğü emreder. 1 

Peygamber Efendimiz (asm) de, nefsin şerrinden korunmak için şöyle dua etmiş: “Allah’ım göz açıp kapayıncaya kadar da olsa, beni nefsimle baş başa bırakma”.2 

Nefis ve şeytan, kalbin bir an bile boş bırakılmasını fırsat bilerek hemen oraya hücum ediyorlar. Onun için kalbi zikir ve dua ile meşgul etmeli ki, zararlı duygular, şer düşünceler ve malayani fikirler “Allah’ın evi” olan kalbi işgal etmesin. Nasıl ki, dünyadaki vatanımız olan bu toprakları düşman işgalinden korumak için canımızı seve seve verecek kadar mücadele ediyorsak, Cenab-ı Hakk’ın tecelli ettiği kalbimizi de nefsin ve şeytanın istila etmesine karşı ondan daha fazla bir gayretle mücadele etmeliyiz. Bunun yolu da,  Kur’ân okumak, Allah’ı zikretmek, tefekkür etmek, zikir ve dua ile meşgul olmak suretiyle kalbimizi korumaktan geçer.

Kalbin boş bırakılması, aslında onun zikirsiz ve duasız bırakılması demektir. Zikirden, tefekkürden ve Allah’ı hatırlamaktan uzak kalan bir kalbi, hemen şeytanî vesveseler ve nefsanî arzular istila etmeye başlar. Çünkü zihin de kalp de sürekli bir meşguliyet arayışındadır. İnsanın güzel düşüncelerle, faydalı fikirlerle doldurmadığı bir kalbi, haramlar ve günahlar istila eder. Onun için kalbi boş bırakmaya gelmez.

Dipnotlar:

1- Yusuf Suresi: 53

2- Ebu Davud, Edeb, 50-90