Risale-i Nur Külliyatı içinde Fihrist Risalesi, Külliyatın ana muhtevasını, te’lif maksadını ve metodunu tanıtan temel rehber hükmündedir. Fihrist’in birinci kısmını Bediüzzaman Hazretleri kendisi te’lif etmiş olup, hususan On Beşinci Lem’aya odaklanmakta; bu Lem’a’nın te’lif sebebi, muhtevası ve Risale-i Nur hizmetindeki merkezi konumunu açıklamaktadır.          

On Beşinci Lem’a; Risale-i Nur Külliyatının Sözler, Mektubat ve On dördüncü Lem’aya kadar olan kısmının fihristesidir.1

On Beşinci Lem’a Olan On Beşinci Risale, Fihrist Risalesi’nin 1. Cildi olup bu ciltte On Beşinci Lem’anın fihristesinde şu açıklamalar yer almaktadır: Fihriste namında, umum Risale-i Nur’un eczalarının mevzularını gösteren bir fihristesidir. İcmalen her risalenin mevzuuna ve kısmen gayelerine işaret eder dört kısımdan ibarettir.

Fihrist Risalesi’nin birinci kısmı olan On Beşinci Lem’a’nın 1933-1934’te Barla’da te’lif edildiği kayıtlara geçmiştir. Önce Fihrist Risalesi’nin birinci kısmı olan On Beşinci Lem’anın te’lif tarihlerine bakalım. Bediüzzaman 1935 senesinde Eskişehir mahkemesi iddialarına verdiği cevaplar içinde “Fihriste Risalesi, yirmi senelik risalelerin bir kısmının fihristesidir”2 denildikten sonra ”Elinize ge­çen ve nazar-ı teftişinizde bulunan Fihriste Risalesi gösteriyor ki, Risale-i Nur’un her bir cüz’ü, bir ayet-i Kur’âniyenin hakika­tini tefsir eder.”3 ifadeleri ile bu risalenin 1935’ten evvel te’lif edildiğini kendi beyanı ile ifade ediyor. Aynı savunmada “Yirmi senelik risalelerimin bir kısmının fihristesi olan Onbeşinci Lem’a’nın her bir parçasını birer risale zannedip, o Fihriste’de bahs edilen bazı mes’elelerle muahezeye kalkmışlar. Hiç fihriste ile muaheze edilir mi?”4 ifadeleri de te’lifin 1935’ten evvel olduğunu ispat ediyor.

Bunlardan başka On Beşinci Lem’a olan Fihrist Risalesi’nin te’lif tarihine Bediüzzaman’ın bir mektubunda tam tarih verdiğini görüyoruz. Şöyle: “Risalelerin Fihristesi tamam yazıldıktan sonra, birinci müsevvid, ihtiyarsız “Bu güzel fihriste tamam oldu” deyip yazmış. O müsevvid hesab-ı ebcedî hiç bilmediği gibi, hiçbir şey de düşünmemiş. “Bu güzel fihriste tamam oldu” aynen bin üç yüz elli iki(1352) tarihini gösterip Fihristenin tarih-i te’lif ve istinsahını göstermiştir.”5 Burada verilen “bin üç yüz elli iki(1352)” tarihi Hicrî ise 1934, Rumî ise 1936 senelerini gösteriyor. Yukarıdaki Eskişehir mahkemesi savunmalarında Fihrist Risalesi’nin te’lif edildiği beyanı bize “bin üç yüz elli iki” senesinin Hicrî olduğunu gösteriyor. Öyleyse Fihrist Risalesi’nin te’lif tarihinin 1934 senesi olduğu netleşmiş oluyor.

Fihrist Risalesi’nin birinci kısmında ele alınan On Beşinci Lem’a, Risale-i Nur hizmetinin ruhunu ve istikametini muhafaza eden temel esasları sistemli biçimde ortaya koymaktadır. İhlâs, şahs-ı manevî ve uhuvvet kavramları etrafında şekillenen bu Lem’a, Nur hizmetinin iç hizmet prensiplerini koruyan ana metinlerden biri olarak öne çıkar.

Bu sebeple On Beşinci Lem’a, Fihrist Risalesi rehberliğinde okunduğunda, Risale-i Nur’un hizmet metodunu anlamak isteyen araştırmacılar için vazgeçilmez bir kaynak niteliği taşımaktadır.

On Beşici Lem’a olan Fihrist Risalesi’nin birinci cildinin sonunda Bediüzzaman Hazretleri tarafından “Bundan sonraki fihriste “Onuncu Şua” nâmını alan kısımdır. Risale-i Nur’un has şakirdleri te’lif etmişlerdir.”6 Notu eklenmiştir. Bir sonraki yazımızda inşaallah Fihrist Risalesi’nin ikinci cildi olan “Onuncu Şua” açıklamalarıyla devam edelim.

Dipnotlar:

1- Lem’alar, s. 266.

2- Yirmi Yedinci Lem’a, Müdafaalar, Eskişehir Mahkeme Savunmaları

3- Tarihçe-i Hayat, s. 238.

4- Yirmi Yedinci Lem’a, Müdafaalar, Eskişehir Mahkeme Savunmaları

5- Barla Lâhikası, s. 403.

6- Fihrist Risalesi, s. 127.