İbn’ül Arabî’nin ahirzaman ifadelerini anlama yolculuğunda bir garip ifadeyle karşılaştık. “Mehdi Allah tarafından desteklenmiş bir halifedir. Hayvanların dilini anlar.”.1 Çok şaşırtıcı bir ifade olmakla birlikte bu ifadenin manasını tefekkür etmek ve bir sonuca varmak daha şaşırtıcı oldu.
Risale-i Nur aynı zamanda bir kitab-ı tefekkür olarak nazarlara sunulmuş bir eser. Bu tefekkürün içine hayvanlar âlemi de dahil. Peki, hayvanların dilini anlamak ifadesini nasıl anlamamız gerekir? Ben bu ifadenin hayvanların dilini konuşmak manasında olduğunu zannetmiyorum. Hem bu konuşmak vaki olsa sırr-ı imtihana münafi olurdu. Olsa olsa hayvanların bu dünyaya gönderilme vazifelerini anlamak noktasında olmalı ve bu konuda Risale-i Nur sayısız misalle dolu.
Üstad Hazretleri, ilk olarak hayvanatın ana dilini açıklıyor; “masnuatın bütün kabileleri, mikroptan, karıncadan tâ gergedana, tâ kartallara, tâ seyyarata kadar Sultan-ı Ezelinin gayet vazifeperver memurları...”2. Ayrıca “Bütün hayvanat ve kuşların bütün nevileri ve taifeleri ve milletleri, bil’ittifak, lisan-ı kàl ve lisan-ı halleriyle Lâ ilâhe illâ Hû deyip,”3 diyerek yaptıkları vazife ile Allah’ı ve tevhid hakikatini anlattıkları aşikar. Lisan-ı hal ile yaptıkları bu vazife ise Cenab-ı Hakkın isimlerine ayinedarlık ederek isimlerin manalarını adeta zihinlere nakşediyor. “Evet, her bir çiçek, her bir meyve, her bir ot, hatta her bir hayvan, her bir ağaç, birer mühr-ü ehadiyet ve birer sikke-i samediyet olduklarını ve bulundukları mekân ise, bir mektup sûretini alması cihetiyle her biri bir imza şeklini alır, o mekânın kâtibini gösteriyor...”.4
Mesela; sineklerin “insanın gözüne görünmeyen, hastalıkların mikroplarını ve madde‑i semmiyeyi temizlemekle”5 vazifeli olmaları ve “kimyager” gibi hareket etmeleri, köpeklerin “sadakat ve vefadarlığı”6, karıncaların nimetin küçük parçalarını toplayan “nezafet memurları”7 olması, yine “karınca ve arı milletlerinin cumhuriyetçi”8 olması, kartalların “rû‑yi zeminin sıhhiye memurları hükmünde ve bedevî hayvanatın cenazelerini kaldırmakla muvazzaf”9 olmaları, “arslan gibi hayvanların diş ve pençelerine bakılırsa, iftiras ve parçalamak için yaratılmış oldukları”10, balıkların “hayvanat‑ı bahriye cenazelerini toplamak ve deniz yüzünü cenazelerle âlûde, müstekreh manzaradan kurtarmak için, sıhhiye memurları olmaları”11, bülbülün “Hayvânat kabileleri namına, nebâtat taifelerine karşı olan münasebât-ı şedideyi ilâna memur”12 olması, hüdhüd kuşunun “su yerlerini ferâsetle, kerâmetvâri”13 keşfetmesi, kedilerin “Ya Rahim”14 zikri ile insanı şefkate davet etmesi, öküz ise “ziraat-i arzın en büyük vasıtası”15 olması, pirenin aynı sivrisinek gibi “fitrî haccam” 16 yani kan alıcı olması gibi vazifeler örnek gösterilebilir.
İşte İbn’ül Arabî Hazretleri, Risale-i Nur’un hayvanat âlemi hakkında yaptığı bu tafsilli izahları görmüş ve Risale-i Nur’un şahsı manevisinin mümessili noktasında Mehdi’nin hayvanların dilini konuştuğu meselesini zikretmiştir.
Dipnotlar:
1. Fütuhatü’l Mekkiyye - Muhyiddin İbn’ül Arabî, Litera Yayıncılık, Çeviri: Ekrem Demirli, s.66
2. Şualar, s. 25
3. A.g.e., s. 199
4. Lem’alar, s. 897
5. A.g.e., s. 611
6. Mesnevi-i Nuriye, s. 114
7. Lem’alar, s. 611
8. Şualar, s. 455
9. Lem’alar, s. 871
10. Mesnevi-i Nuriye, s. 295
11. Lem’alar, s. 609
12. Sözler, s. 568
13. Lem’alar, s. 618
14. Sözler, s. 534
15. Muhakemat, s. 88
16. Lem’alar, s. 612