"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

İzlemeyi neden bırakamıyoruz?

21 Kasım 2026, Cumartesi 15:31
Kısa videoları izlemeyi bırakmayı zorlaştıran algoritmalar ve beynin ödül sistemi, bu alışkanlığın giderek daha fazla yayılmasına sebep oluyor. Peki, bunu kontrol altına almak mümkün mü?

Cep telefonlarından “video kaydırma” alışkanlığı giderek yayılıyor. Kısa videolar arasında gezinirken dakikalar, saatler uçup gidiyor…. Birbirini takip eden içerikler, sosyal medya kullanımını günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası haline getiriyor. Peki, kısa videolar neden bu kadar ilgi çekiyor? İzlemeyi bırakmayı zorlaştıran mekanizmalar neler? Fark etmeksizin zamanımızı ekran başında geçirmemize sebep olan bu alışkanlığın arkasında nasıl bir psikoloji var? Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Dr. Süreyya Kitapçıoğlu konu ile ilgili sorulara cevap verdi.

Sosyal medya platformları nasıl tasarlanıyor?

Sosyal medya içerikleri, kullanıcıların bu platformlarda daha fazla zaman geçirmesini sağlayacak şekilde tasarlanıyor. Dr. Kitapçıoğlu bunun altını çizerek başlıyor söze. “Sistem buna göre dizayn edildiği için siz de istemsiz olarak bu sistemi kullanan bir parça olarak, buna maruz kalıyorsunuz ve yapmak zorundaymış gibi hissediyorsunuz. Bir tanesini geçmeden diğeri otomatik olarak geliyor” diyor ve devam ediyor: “Aralıklı pekiştireç, yani aralıklı ödüllendirme sistemi vardır sosyal medya dizaynı yaparken. Siz bir videoyu kaydırınca aslında birkaç tane istemediğiniz video, ardından da bir istediğiniz video ile beraber sizin algoritmanıza hakim olunuyor. Aralıklı olarak sizi orada tutmak adına bir sistem dizayn ediliyor.”

Kısa video alışkanlığı nasıl kontrol altına alınır?

Zamanımızı çalan, günlük hayatımızı, hata işimizi etkileyen bu alışkanlık nasıl kontrol altına alınabilir? Yine Dr. Kitapçıoğlu’na kulak veriyoruz: “Önce bunun adını koymak lazım... Ardından herkesin kendine ait bir sistemi belirlemesi gerekiyor. Şimdi sizlerin iş akışı sebebiyle kullandığı süreç farklıdır, benim kullandığım sürecim farklıdır. Bu sebeple neyin yerine kullanıyorsam, eğer ki ben işimi gücümü bırakıp kullanıyorsam, önce bunu fark edeceğim. Ve orada yavaş yavaş değişimlere gitmeye başlayacağım.”

Sosyal medya kullanımı ne zaman riske dönüşüyor?

İlk olarak hangi uygulamada ne kadar vakit geçirildiğine bakılması gerektiğini belirten Dr. Kitapçıoğlu, “İkinci adım ise aslında neyin yerine kullandığınız... Eve gittiniz, işinizi gücünüzü bir kenara bıraktınız. Onun yerine sosyal medya platformlarında vakit geçiriyorsanız, işlevsellik bozucu olduğu için, orada bir saat dahi olmak risktir” diyor.

Bu noktada çocuklara da ayrı bir parantez açmak gerekiyor… Çocuklar arkadaşlarıyla oynamamaya, dışarı çıkmamaya ve sosyal aktivitelere katılmamaya başlayabiliyor. Akademik başarılarında da gerileme görülebiliyor. “Burada bir soru işareti koymaya başlamak lazım; bir şeyler yolunda gitmiyor demektir” diyen Dr. Kitapçıoğlu, sözlerini şöyle sürdürüyor: “Yaş büyüdükçe, akademik hayat biraz daha gündeme geliyor. Okula gitmek istememe, derste dikkatin dağılması, uyuklama gibi geri bildirimler görülüyor. Üniversite döneminde evden çıkmak istememe, arkadaşlık ya da sosyal ilişkiler kurmak istememe gibi sorunlar yaşanıyor.”

TRT Haber

Okunma Sayısı: 95
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
    (*)

    Namaz Vakitleri

    • İmsak

    • Güneş

    • Öğle

    • İkindi

    • Akşam

    • Yatsı