"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

Bediüzzaman amelde Şâfi’idir ve her meselede ona uymuştur

Ali FERŞADOĞLU
06 Temmuz 2024, Cumartesi
Bir kardeşimiz seferlerin, gezilerin sıklıkla yapıldığı yaz dönemi vesilesiyle, “Bediüzzaman ve bazı talebeleri seferilikte de dört rekatlı namazlı kısaltmamış, dört kılmıştır, deniyor. Şahsen sıklıkla sefere çıkıyorum, Bediüzzaman’a uyarak tam kılabilir miyim?” şeklinde bir sual yöneltti.

Bunu anlamak için müçtehid, içtihad ve mezheplerin hakikatlerini anlamamız gerekir: “Asırlara göre şeriatlar değişir; belki, bir asırda kavimlere göre ayrı ayrı şeriatlar, peygamberler gelebilir ve gelmiştir. Hâtemü’l-Enbiyâdan sonra, Şeriat-ı Kübrâsı her asırda, her kavme kâfi geldiğinden, muhtelif şeriatlara ihtiyaç kalmamıştır. Fakat, teferruâtta bir derece ayrı ayrı mezheblere ihtiyaç kalmıştır. Evet, nasıl ki mevsimlerin değişmesiyle elbiseler değişir, mîzaçlara göre ilâçlar tebeddül eder; öyle de, asırlara göre şeriatlar değişir, milletlerin istidadına göre ahkâm tahavvül eder. Çünkü, ahkâm-ı şer’iyenin teferruât kısmı ahvâl-i beşeriyeye bakar, ona göre gelir, ilâç olur.”1

Kur’an ve Sünnet-i Seniyeden hüküm çıkarma yetkisine sahip olan mezhep imamları, müçtehidler kendi kafalarına göre hüküm koymazlar, koyamazlar. Var olan mestur hükümleri, “zaman, mekân, imkân ve şart ve mizaç/fıtrat/yapılara” göre ortaya çıkarırlar. Zira, “Ahkâm-ı İlâhiye, mezheblere, hikmet-i İlâhiyenin sevkiyle ittibâ edenlere göre değişir; hem, hak olarak değişir ve herbirisi de hak olur, maslahat olur.”2

Yirmiyedinci Söz’ün yazılmasının temel esprisi “Dört mezhep haktır, herkes kendi mezhebinin peşinden gitmelidir.” Bediüzzaman seferilik meselesini de İçtihad Bahsinde içtihat etmiş, noktayı koymuş; tartışmaları bitirmiştir: “Bir hükmün hikmeti ayrıdır, illeti (sebebi) ayrıdır. Hikmet ve maslahat ise, tercihe sebeptir, îcâba, îcâda medar değildir. İllet ise vücûda medardır. Meselâ, seferde namaz kasredilir. İki rekât kılınır. Şu ruhsat-ı şer’iyyenin illeti seferdir. Hikmeti ise meşakkattir. Sefer bulunsa, meşakkat hiç olmazsa da namaz kasredilir. Çünkü, illet var. Fakat sefer bulunmasa, yüz meşakkat bulunsa, namazın kasredilmesine illet olamaz...3 Yâni, bir amel, ibadet hikmet ve maslahat var diye yapılmaz, sebep varsa yapılır. Hikmet ve maslahat ise, tercihe sebep olabilir. Evinde hasta veya malül olan kişi, dört rekatlı namazları iki kılamaz. Ayakta duramazsa oturarak, oturarak kılamazsa yatarak, yaslanarak dört kılacaktır.

Görüldüğü gibi Bediüzzaman’ın içtihadı hiçbir yorum ve tereddüde meydan germeyecek şekilde açık ve nettir. Ayrıca, Hanefilerin içtihadını benimsemiştir. Kafa karışıklığına gerek yoktur. 

Dipnotlar: 

1-Sözler, Enst./intr., s. 447.;

2-Age.; 3-Sözler, s. 444.

Okunma Sayısı: 1368
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
  • Murat

    7.7.2024 22:16:01

    Allah razı olsun. Izahat gayet anlaşılır

  • A.Yılmaz

    6.7.2024 13:40:59

    Güzel bir bilgilendirme yazısı olmuş. Üstad şafii olduğu için fıkıh alanında kendi mezhebine uymuştur. Hanefi mezhebi de hak bir mezhep olduğu için hanefi mezhebine ait ictihatları da asla reddetmemiştir. Hanefi mezhebini bırakın şafii mezhebine uyun gibi bir şey dememiştir. Her iki mezhepten kendi seçtiği konuları alıp yeni bir mezhep de ihdas etmemiştir. Yazıdan anladığım: Fıkhi konuda mensup olduğumuz mezhebin bilgisine sahip olmalıyız.

  • Müjdat Bayar

    6.7.2024 11:58:23

    Teşekkür ederim, zihnindeki bir istifhamdı bu mesele. Bir de şöyle bir durum var: Bazı Nur kardeşlerimiz Hanefi mezhebinden olmalarına rağmen Şafiler gibi imamla birlikte Fatiha okuyorlar. Sebep de şu: Devir âhir zaman, imama tam güvenemediğimiz için namazı garantiye alıyoruz. Kıymetli yazarımız bu konuyu da ele alıp cevaplarsa müteşekkir olurum.

  • cafer

    6.7.2024 11:13:12

    Allah razı olsun Ali abi, seferi olunca Dört kılmak isteyenlere anlatamadığım bir mesele idi. Fıkıh günlüğünde de tekrar ele alınmalı. Tebrik ediyorum.

(*)

Namaz Vakitleri

  • İmsak

  • Güneş

  • Öğle

  • İkindi

  • Akşam

  • Yatsı