"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

Trakya’ya has tabirler

Av. Behlül SEMERCİ
24 Kasım 2019, Pazar
Merhaba çok kıymetli Pazarola okuyucuları.

Son yazımızda bir hikâye kurmuştuk ve bu hikâyede geçen Trakya’ya has tabirleri bir sonraki yazımızda çözümleyeceğimizi söylemiştik. 

O zaman bismillah deyip başlayalım. 

İlk olarak yazıdaki izaha muhtaç Trakya tabirlerini şöyle bir sıralayalım; baynanmak, paparak, tetenek, kalaylamak ve farımak. 

Baynanmaktan başlayalım. Bu kelime tam bir maacır (muhacir) kelimesi. Trakya’da şımarmak, nazlanmak, sırnaşmak manalarında kullanılıyor. Yani karşıdakini rahatsız ettiğini bile bile, onu çileden çıkarmak uğruna yapılan eylemin adı baynanmak. 

Farımak ise; bir Trakyalının gün içerisinde onlarca kez yaşadığı hal. Çünkü Trakya insanı rahattır çabuk sıkılır, çabuk daralır. Sıkıntıya gelemez. İşte somut olarak terlemek, sıcaklamak şeklinde kullanılan farımak tabiri, mecaz olarak darlanmak, sıkılmak, bıkmak gibi manalarda kullanılıyor. Arapçada “fâriğ”; vazgeçmiş anlamına geliyor yani el çekmiş, geri durmuş demek. Büyük ihtimal bu kökten geliyor! 

Paparak ve tetenek kelimelerinin ise; hiçbir etimolojik geçmişi yok. Has Trakya mahsulü ürünler. Dişleri olmayan insanların konuşma şeklini tanımlamak için bulunmuş bir kelime paparak. Yani aslında iki dudağının birbirine vurmasıyla çıkan ses. Bu sesten yola çıkarak dişleri olmadığından, sürekli iki dudağı birbirine vurarak konuşan amcalara takılan lâkap. Tetenek de farklı değil. Bir işi yaparken tirtir titreyen kendine güvenemeyen insanlar için kullanılıyor. Sürekli sakarlık yapan bir insanın bu lâfa maruz kalmaması mümkün değildir Trakya’da her halde.

Geldik son kelimemize. Kalaylamak aslında bir metal parçasını veya kabı oksitlenmeden korumak için kalay tabakası ile kaplamak demek. Fakat Trakya’da bu, azarlamak, fırçayı basmak, ağzına geleni söylemek manalarında kullanılıyor. Meselâ kalaylama işlemi bakır bir kaba yapılır. Kabın üzerindeki ateş lekelerini düzeltmek için yapılır. Yani eksiklerini, kusurlarını düzeltmek için. Bir çocuğu azarlamanın da bu amaçla yapıldığı düşünülürse neden kalaylamak kelimesinin kullanıldığı anlaşılabilir. Tabi bu sadece bir çıkarım. 

Bu hafta biraz ciddî geçti farkındayım, ama merak etmeyin bir dahaki yazıda telâfi ederiz. Oşçakalın.

Okunma Sayısı: 793
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
    (*)

    Namaz Vakitleri

    • İmsak

    • Güneş

    • Öğle

    • İkindi

    • Akşam

    • Yatsı