"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

Tarih ve ibret dolu şehir: Selçuk

Cenk ÇALIK
07 Ekim 2021, Perşembe
Jeopolitik konumu, verimli toprakları, yoğun ticaret faaliyetleri ve uygun iklimi Selçuk ilçesinin ÂLÂmet-i farikası olmuş. Mezkûr özellikleri sebebiyle her gelen topluluk burayı çok sevmiş.

GEZİ - CENK ÇALIK

En az 8000 yıllık tarihiyle her dönemin gözdesi olmuş bir tarihin adıdır Selçuk. Bu topraklarda sırasıyla; Paganizm, Hıristiyanlık ve İslâmiyet hüküm sür-müştür. Jeopolitik konumu, verimli toprakları, yoğun ticaret faaliyetleri ve uygun iklimi âlâmet-i farikası olmuş. Mezkûr özellikleri sebebiyle her gelen topluluk burayı çok sevmiş. Vakit kaybetmeden Ege’nin incisi bu güzide liman şehrini tanımaya çalışalım:

En görkemli antik kent: Efes

Türkiye’de çoğu otoriteye göre en etkileyici antik kentin adıdır Efes. Bunun sebebi sadece büyüklüğü ve Roma döneminde 200 binlik nüfusuyla Anadolu’nun en kalabalık şehri olması değildir. Birbirinden önemli eserler kendi alanında tarihî ve sanat zirvesi olarak kabul edilir. Kısaca birkaçından bahsedelim:

Şehrin simgesi Celsus Kütüphanesi’dir.

Konumu itibari ile hemen hemen şehrin ortasında yer alır. İskenderiye ve Bergama’dan sonra klâsik dönemin üçüncü büyük kütüphanesi olan yapı, çift katlı inşa edilmiştir. Çoğu yer üstünkörü gezilse bile bu eserde bunu yapmak pek mümkün değildir. İster istemez mola verilerek kitaplara böyle görkemli bir yatırım yapılmasını düşünmek hayret vericidir.

24 binlik kapasitesiyle dünyanın en büyük açık hava tiyatrosu da yine Efes’te yer alır. Üç katlı sahne binası hariç bütün yapı günümüze ulaşmıştır. Tiyatronun simgesi haline gelmiş, gülen ve ağlayan yüzlerin ortaya çıkma hikâyesi burada yaşanmış. Eleştirilerini dile getiren oyuncular yüzlerini saklamak için bu maskeleri kullanmış. 

Dünyanın yedi harikasından biri olan Artemis Tapınağı, Helenistik Dönemin de en ihtişamlı yapısı olma özelliğine sahiptir.

Günümüzde birkaç leyleğin yuva kurduğu sütun parçalarından başka geriye bir şey kalmamıştır. Bu acip hâl aslında tefekkür etmek için güzel bir zemin oluşturur. Tavsiyemiz de en azından günümüze ulaşan parçalara bakarken ahirete yönelik çıkarmamız gereken ibreti almaktır.

Bunun dışında Efes’in agora, hamam, ev, cadde, stadyum, odeon, çeşme ve belediye sarayı gibi onlarca yapıdan oluştuğunun notunu düşelim.

Dev bir anıt: Yedi Uyurlar Mağarası

Kur’ân-ı Kerîm’de geçen kıssa malûmdur. Putperestlerden kaçan Hıristiyan yedi gencin 309 yıl uyumasından bahsedilir. Dünyada bu yerin neresi olduğu tartışmalıdır.

Bugün 33 şehirde yedi uyurlar mağarasının olduğu iddia edilir. Bunlardan dördü (Afşin, Tarsus, Efes, Lice) Türkiye’dedir. Selçuk’taki mağarada 5. yüzyılda yapıldığı tahmin edilen anıtsal yapıda, kaya oyma tekniğiyle yapılmış mezar taşlarına ve iki kiliseyle katakomplara (Yeraltında bulunan çoğunlukla ölülerin gömülmesine hizmet eden tonozlu yapılardır.) rastlanmıştır. Yeri tartışmalı olsa da mekânın iman uğruna mücadelenin önemini hatırlamak için güzel bir fırsat sunuyor. Bizim de bu iman hizmetinin neresinde olduğumuzu sorgulamamıza vesile oluyor. 

Hurafelerle dolu bir ev: Meryem Ana Evi

Meryem Ana’nın son günlerini burada geçirdiğine dair bir inanış vardır. İnanışın sağlam bir temeli yoktur. Zira bir rüyadaki iddiadan ibarettir.

Ancak Hıristiyanlık dünyası bu rüyaya inanmış ve 1967’de papanın da ayin yapması mekânı popüler hale getirilmiştir. Dahası haç yeri ilân edilerek popülerliği kalıcı hale getirilmiştir. Her karışında şirk kokan bu mekân aslında bozulan hakikatin insanlar arasında nasıl revaç bulabildiğinin göstermesi açısından ibretliktir. 

Şirin bir köy: Şirince

Eski adı ‘Tepedeki Efes’tir. Çok sayıda tarihî değeri ve güzellikleri vardır. Bembeyaz boyalı evleri görülmeye değerdir. Evler genel olarak köy mimarisini yansıtan kâgir, çok pencereli ve pencere ebatlarıyla aynı oranda asma balkonları olan iki katlı binalardır. Geleneksel yemekleri, otantik yapısı ve hayatıyla huzur doludur. Apartmanlarda bunalan şehir insanı için ağaçlarla çevrili köyün dar ve tarihî sokaklarında yürümek hoş bir nostaljidir.

Kültür Kompleksi: Ayasuluk Kalesi

Kale ifadesinden ziyade belki de şehir demeliyiz. Günümüze ulaşan yapı 6. yüzyıldan kalmış ve muhtemelen gördüğümüz en büyük bazilikaların başında gelir.

Kaleye doğru ilerlediğimizde ise Piskoposluk Sarayı, yamaç evler, hamam, sarnıç, köşk ve cami gibi eserlerle karşılaşırız. Kalenin surları ise Selçuklu-Osmanlı yapımıdır. Dünyada nadir bulunan tarihî bir zenginliğe sahiptir. Bu kadar küçük alanda 8000 yıllık izler bulmak ve her medeniyete ait eserlere rast gelmek şehrin geçmişinden haber verir. 

Selçuk’un İslam Mührü: İsa Bey Camii

1375 yılında İsa Bey tarafından inşa ettirilmiştir. Avlulu Türk camisi tipinin ve Anadolu sütunlu camilerinin bilinen en eski örneği olup süsleme teknikleri ve ana kapısının anıtsal yüksekliğiyle tipik Selçuklu mimarisinin izlerini taşır.

Avlusu ve dış cephesi bu kadar haşmetli olmasına rağmen caminin içi olabildiğince sadedir. Camiye adımınızı atmanızla birlikte hissettiğiniz huzuru tarif edemiyoruz. Bu camide emeği olanların ihlâsı aklımıza geliyor ve duâyla yâd etmemize vesile oluyor.

Ayrıca çoğu 14. yüzyıldan kalma Karakolyanı, Kılıçaslan, Alpaslan, İshak Bey, Kuba diğer tarihî camilerdir. Mimarisi, tarihi ve sempatikliğiyle en azından bir tahiyyetü’l mescid namazı kılmak gerekir diye düşünüyoruz.

8000 yıllık tarih sahnesi: Efes Arkeoloji Müzesi

Yaklaşık 80 bin esere sahiptir. Uğruna tapınak dahi yapılan iki adet Artemis heykelleri müzenin simgeleridir. Bu heykeller antik çağlarda putperest dünyasında Efes’in paganizmin merkezi olduğunu gösterir. Aynı zamanda tevhidi bulamayan insanın ne hale düştüğünü de gösterir. Sebep, Müsebbeb ve Müsebbip arasındaki farkı fark edemeyenlerin ibretli tablosunu düşünmek isteyenlerin istifadesine sunar.

İlk Hamam Müze: Saadet Hatun

Ayrıca 16. yüzyıldan kalma Saadet Hatun Hamam Müzesi ise Efes Arkeoloji Müzesi’nin hemen yanında yer alır. Türkiye’de açılan ilk hamam müzesidir. Etnografya müzesi olarak işlev görür. Şehrin yemek, kıyafet ve yaşama gibi unsurları nazara veren müze mutlaka ziyaret listenizde olmalı.

Suyun taşla yolculuğu: Su Kemerleri

Bizans döneminde şehrin doğusundaki yamaçlarda bulunan içme sularını Ayasuluk Tepesi’ne ulaştırmak için yapılmıştır.

En yüksek yeri 15 metredir. Özellikle Ayasuluk’a yakın kısmında bir kısmı günümüze ulaşan ve trafiğin ortasında kalan su kemerlerinin gerçekten ilgi çekici bir görünüm arz ettiğinin de notunu düşelim.

Çamlık Buharlı Lokomotif Müzesi

Türkiye’nin en büyük demiryolu müzesi olan bu müze, Avrupa’nın da en büyük koleksiyonlarından birine sahiptir. Müzede bulunan 33 adet buharlı lokomotifin imalat yılları 1891 ile 1951 yılları arasında değişir.

Yakın tarihe şahit olmak ve nostalji yaşamak isteyenler için güzel bir tercihtir.

Maketköy

Emekli bir öğretmen olan Ayhan Çetin ve eşi Nazmiye Çetin’in çocukluk anılarını yaşatmak ve gelecek nesillere Anadolu kültürünü aktarmak için kurdukları özel bir müzedir. Müze özellikle Batı Anadolu köylerinin günlük yaşantısını, örf ve adetlerini, unutulan çocuk oyunlarını ele alıyor.

Kısaca değinmeye çalıştığımız Selçuk elbetteki bunlarla sınırlı değil. Zeytinköy Kuş Cenneti, Pamucak Sahili ve Gebekirse Gölü gibi güzelliklere de sahip. Çöp şiş gibi lezzetleri, kurutulmuş incir gibi hediyelikleri olduğunun da notunu düşelim.

Okunma Sayısı: 2371
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
  • Bahtiyar Eren

    7.10.2021 10:50:22

    Güzel bir yazı olmuş. Aydın yolu üzerinde, ve Selçuk a yakın. Saffı evvel ağbilerin konak yeri uğrak yeri,ve kabirlerinin bulunduğu çamlık tan bahsedilse daha güzel olurdu diye düşünüyorum.

(*)

Namaz Vakitleri

  • İmsak

  • Güneş

  • Öğle

  • İkindi

  • Akşam

  • Yatsı