Ortak tavır ve fikir birliği içinde sorunsuz yaklaşımların yerine Rusya–Ukrayna ve ABD–İran savaşları bazı temel ilkelerde birliği zor durumda bırakmış görünüyor. 

Avrupa komisyonu başkanı Von der Leyen bu konuda tavrını koysa da Macaristan, İspanya, Belçika, Slovakya bu durumdan pek hoşnut olmayan konumdalar. Rusya’nın saldırgan politikalarından hâlâ çekinen ve korkan bir AB söz konusu, bu yüzden Ukrayna’ya mâlî yardım yaparak, savaşın uzamasını ve kötüye gitmesini körüklediler. Sadece bu ay 90 milyar Euro Zelensky’e gönderildi. 

Ukrayna ise savaşı bahane ederek tam bir kapalı kutuya dönüşmüş durumda. Seçimlere yanaşmayan, savaş yardımı olarak gelen paraların envanterini tutmayan görüntü sergiliyor.  Adeta tek adam rejimi ve hâkimiyeti ön planda. Muhalefet yok denecek kadar azalmış durumda, Zelensky yandaşlarının yardım paraları ile şahsî menfaat sağladıkları konuşuluyor. Özellikle Avrupa’nın küçük ama şatafatlı ülkesi Monaco’da lüks yatırımların altından Ukraynalı oligarkların ve yöneticilerin çıktığı biliniyor. 

İspanya’nın başını çektiği bir grup AB ülkesi, İran’a ABD’nin saldırmasını doğru bulmuyor. ABD’nin Irakta, Libya’da yaptığı ve ispatı olmayan bahanelerle BM ve NATO’yu kullanarak savaş başlattıkları hafızalarda. İspanya başbakanı Pedro Sanchez’in bu konudaki haklı çıkışları taraftar buluyor. “NATO’dan atarız ya da ek gümrük vergisi alırız” tehditlerine kulak asmayan ve korku salmaya çalışan Trump’ın karşısında dik duruşundan taviz vermeyen yapısı ile takdir toplayan İspanya başbakanı var. 

Türkiye’nin Avrupa birliğine girme hayali ortada, sürecin olumlu gelişmesi mümkün olacak mı? Birincisi AB Hristiyan bir kulüp ve Hristiyan değerlerine bağlı işleyiş söz konusu, buna rağmen çatlak sesler duymak mümkün. İkincisi, birliğe üye ülkelerin bağımsız hareket etmeleri mümkün değil.

Almanya, İtalya, İspanya ve Fransa gibi lokomotif ülkeler birliğin çatısını oluştursa da görüş ayrılıkları söz konusu. “Rusya saldırabilir” psikolojisi ile algı oluşturularak yola devam eden bir yapıdalar. Ukrayna’ya yapılacak yardımlar noktasında Macaristan, Slovakya, İspanya son dönemde İtalya ve Fransa’nın karşı çıkışları söz konusu, bu da AB içerisinde kırılmaları gün yüzüne taşımış durumda.

Avrupa Komisyon Başkanı Wonder Leyen’in Türkiye’yi, Rusya ve Çin ile aynı potada gösteren uyarı niteliğindeki konuşması, AB ile Türkiye’nin gelecekte ortak çatı altında bir araya gelmesini engel teşkil edebilir. Bir diğer unsur, Türkiye’nin bağımsız hareket edebilme yeteneğini kaybetmek istemiyor olması, dolayısı ile AB içerisinde bağımsız hareket edebilme yeteneğinin kısıtlanması da engel teşkil edebilir. Bu da AB ye girmeye çalışan Türkiye için handikap oluşturmakta. Türkiye, her şeye rağmen AB normlarını vatandaşlarının refahı ve geleceği için hayata geçirmeli.

Avrupa ile önceden yapılmış olan gümrük birliği anlaşmasına benzer, Avrupa’nın güvenliği için, Türkiye’nin askerî gücünü ve hava savunma sistemlerini ortak kullanma noktasında birliktelik söz konusu olabilir. AB için güvenlik şemsiyesi oluşturacak savunma paktı geliştirilebilir. Birlik içerisinde sıkıntıların yaşandığı şu dönemde Türkiye’nin birliğe girmek için kararlı bir duruş sergilemesini bekliyoruz. Rusya’nın AB için tehdit unsuru olarak algılandığı sürece AB, Türkiye’ye işbirliği teklif edecektir.