Fakat tarih boyunca insanlık, hürriyet ile istibdat arasındaki mücadeleye sahne olmuş, baskının arttığı dönemlerde hem birey hem toplum gerilemiştir.

Bediüzzaman Said Nursî, Risale-i Nur’da bu hakikati sıkça dile getirir. Ona göre hürriyet, yalnızca siyasî bir bağımsızlık ya da bireysel serbestlik değildir. Gerçek hürriyet, insanın nefsinin esaretinden kurtulup İlâhî ölçüler içinde yaşamasıdır. Yani başıboşluk değil, insana şeref kazandıran bir disiplin… Bu yönüyle hürriyet hem bireyin hem de toplumun saadetine hizmet eden bir nimettir.

Bunun karşısında yer alan istibdat, sadece siyasî bir zorbalık değil; insanın iç dünyasını da köleleştiren bir hastalıktır. İnsanları korku ve menfaatle yöneten bu anlayış, vicdanı susturur, aklı köreltir. Tarih boyunca da görülmüştür ki, baskının hâkim olduğu toplumlarda ne bireysel gelişim olur ne de gerçek bir kalkınma. Bu yüzden Nursî, adalet ve meşvereti istibdadın panzehiri olarak görür.

Toplumsal huzurun temeli ise adalet, kardeşlik, şefkat ve yardımlaşma gibi değerlerdir. Bu erdemler zayıfladığında insanlar arasındaki güven kaybolur, toplumsal bağlar çözülür. Oysa bu değerlerin güçlendiği toplumlarda insanlar arasındaki dayanışma artar, düzen sağlamlaşır. Risale-i Nur’da İslâm medeniyetinin parlak dönemlerinin bu değerler üzerine inşa edildiği sık sık hatırlatılır.

Peki, dünya barışı nasıl sağlanır? Bediüzzaman’a göre kalıcı barış, “İslâmiyet-i Kübra” dediği kuşatıcı bir değerler manzumesiyle mümkündür. Bu anlayış, yalnızca Müslümanlara değil, tüm insanlığa hitap eden bir adalet ve merhamet düzenidir. Farklılıkları çatışma sebebi değil, zenginlik olarak görür. Vicdan, hakkaniyet ve şefkatin hâkim olduğu bir dünya düzeni önerir.

Bugün dünyada yaşanan çatışmalara, otoriter baskılara, adalet arayışlarına baktığımızda bu fikirlerin güncelliği ortadadır. İnsanlık, hâlâ aynı yol ayrımında duruyor; ya baskı, çıkar ve korku üzerine kurulu istibdadın peşinden gidecek ya da hürriyet, adalet ve merhamet yolunu tercih edecek.

Sonuç açıktır: Hürriyet olmadan insaniyet gelişmez, insaniyet olmadan da barış kurulmaz. Gerçek hürriyet ancak iman, ahlâk ve adaletle anlam kazanır. Bediüzzaman’ın ufku, bize insanlığın ortak geleceğinin ancak bu değerlerle teminat altına alınabileceğini hatırlatıyor.