Beklenen oldu ve motorin fiyatları ilk defa 100 TL’yi aştı. Elbette motorin ya da benzinin litre fiyatının 90 ya da 95 TL olması da kötüydü, ama 100 TL olması bir bakıma “psikolojik baraj”ın aşılması anlamına gelir.
Petrol fiyatlarının tesbit edilmesi noktasında büyük ölçüde dışarıya bağımlı olduğumuz doğrudur. Ancak mesele bununla sınırlı kalmıyor ki. Yani ülkemizde sadece petrolün fiyatı “aşırı yüksek” olsa belki meselenin anlaşılması mümkün olur. Fakat herkesin bildiği üzere “yerli ve millî” olan ürünler de yine ülkemizde çok pahalı. Patatesten soğana, elmadan armuda, domatesten bibere kadar her şeyin fiyatı yüksek. Dolayısı ile “Petrolümüz yok, o sebeple akaryakıt pahalı” demenin bir anlamı yok. Petrolümüz yok, toprağımız ve patatesimiz var ama onlar da pahalı. O halde bu çelişkiyi nasıl izah edeceğiz?
Türkiye iyi idare ediliyor olsa petrol fiyatı da makul olur, domates fiyatı da. Fiyatların aşırı yüksek olması ülkemizin iyi idare edilmediğine bir delildir. Daha doğrusu şu: Mevcut israf anlayışı ve hukuksuzluk devam ettiği müddetçe, derelerimizden petrol aksa yine de hem akaryakıt hem de elma ucuz olmaz. Çünkü 100 lira kazanan bir kişi 101 lira harcıyorsa o kişinin “kasa”sı açık verir ve borca düşer. Ülkemizin durumu biraz da buna benziyor. Sanki 100 lira kazanıyoruz, ama 150 lira harcıyoruz. Devlet kademelerinde hiçbir konuda gerçek anlamda tasarruf edildiğine şahit oldunuz mu? Tabiî ki yazılı açıklamalarda tasarruf tedbirlerinden bahsediliyor, ama fiili uygulamada tasarruf eden idareci yok sayılır. Akaryakıtın 100 TL barajını aştığı günlerde duyulan bir habere göre kamu harcamaları ‘gaz’ kesmemiş. Habere göre 2025 yılında 28,8 milyar TL olan kamu seyahatlerinin yol, yemek ve konaklama masrafları, 2026’nın ilk yarısında 28 milyar TL’ye dayanmış. Kamu adına gerçekleştirilen seyahatlerin sekiz aylık yolluk gideri, 27,5 milyar TL olarak hesaplanmış. Peki nerede tasarruf?
İdarecilerin milleti yanıltmak için kullandığı bir konu da ‘yabancı ülkeler’deki akaryakıt fiyatlarının da yüksek olmasıdır. Bilmana diyorlar ki, “Almanya ya da Amerika’da akaryakıtın litre fiyatı 100 TL’den daha fazla. O halde Türkiye’de 100 TL olmasına itiraz etmeyin.”
Doğrudur, Avrupa ve Amerika’da akaryakıt Türkiye’den daha pahalıdır, ama orada yaşayanların gelirleri niçin hesaba katılmaz? Madem kıyaslanıyor, fiyatı Türkiye’den daha ucuz olan ülkeler niçin görmezden gelinir?
Tekrarlayalım: Pahalı olan sadece ithale bağlı olan petrol ürünleri olsa idareciler haklı olabilirdi. Ama unutulmasın ki ülkemizde “odun, kalas, tahta, tomruk” bile dünyanın en pahalı ürünleridir. Bunu kim izah edecek?