Almanya Federal Ayrımcılıkla Mücadele Dairesi tarafından yaklaşık 8 bin çalışanla yapılan kapsamlı araştırma, iş dünyasındaki psikolojik ayrımcılığı gözler önüne serdi. Ruhsal rahatsızlığı bulunan çalışanların yaklaşık yüzde 40'ı iş yerinde ayrımcılığa maruz kalırken, bu durum işten ayrılmaları ve hastalıkların nüksetmesini beraberinde getiriyor.
Almanya'da çalışma hayatındaki ruh sağlığı ve ayrımcılık dinamiklerini inceleyen iki yeni araştırma, çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. Almanya Federal Ayrımcılıkla Mücadele Dairesi tarafından yaklaşık 8 bin çalışanın katılımıyla yaptırılan ve alanında bugüne kadarki en kapsamlı çalışma olma özelliğini taşıyan ankete göre, psikolojik rahatsızlığı bulunan çalışanların yaklaşık yüzde 40'ı meslek hayatları boyunca iş yerinde ayrımcılığa maruz kalıyor.
Ankete katılan tüm çalışanların yüzde 27,4'ünün halihazırda ruhsal bir hastalığa sahip olduğunu veya geçmişte bu tür bir rahatsızlık yaşadığını belirttiği araştırmada, iş yerindeki önyargıların boyutları rakamlarla gözler önüne serildi.
Performans küçümseniyor, mobbing uygulanıyor
Araştırma verilerine göre, ruhsal rahatsızlığı bulunan çalışanların iş yerinde en sık karşılaştığı sorunların başında emeğinin değersizleştirilmesi geliyor. Katılımcıların deneyimlediği ayrımcılık türleri şu şekilde sıralandı:
- Yüzde 46,6'sı iş performanslarının daha düşük değerlendirildiğini veya küçümsendiğini,
- Yüzde 44,6'sı saygısız veya uygunsuz muameleye maruz kaldığını,
- Yüzde 31,7'si ise doğrudan iş yerinde mobbing yaşadığını bildirdi.
Demografik verilere bakıldığında ise ayrımcılık oranının erkeklerde yüzde 39,7, kadınlarda yüzde 39 olduğu görüldü. Göçmen geçmişine sahip çalışanlarda ise bu oran yüzde 41,3'e yükseldi.
Ayrımcılık işten çıkarıyor ve hastalığı tetikliyor
İş yerinde yaşanan dışlanma ve önyargı, çalışanların hem sağlığını hem de kariyerini doğrudan tehdit ediyor. Araştırmaya katılanların yüzde 42,3'ü, yaşadığı ayrımcılık deneyiminin ardından yeniden hastalandığını ve bir süre işinden uzak kalmak zorunda kaldığını ifade etti. Katılımcıların yüzde 39,5'i ise maruz kaldığı ayrımcılığa daha fazla dayanamayarak işini tamamen bıraktığını açıkladı.
"Çalışanlar hastalıklarını gizlemek zorunda kalmamalı"
Araştırma sonuçlarını değerlendiren Federal Ayrımcılıkla Mücadele Dairesi Başkanı Ferda Ataman, psikolojik rahatsızlık yaşayan kişilerin iş yerinde ayrımcılığa uğrama riskinin son derece yüksek olduğunun ilk kez bu kadar net ortaya konduğunu vurguladı.
İşverenlere açık bir çağrıda bulunan Ataman, "Çalışanlar iş yerinde psikolojik rahatsızlıkları hakkında konuşmaktan korkmak zorunda kalmamalı. İşverenler, bu çalışanları dezavantajlı duruma düşürmek yerine desteklemeli. Farkındalığın artırıldığı, ayrımcılığa karşı net bir tutum sergilendiği ve çalışanların hastalıklarını gizlemek zorunda kalmayacağı bir kurum kültürü oluşturulmalı" ifadelerini kullandı.
Uzmanından "Kesişimsellik" vurgusu
Duisburg-Essen Üniversitesi Çalışma ve Yeterlilik Enstitüsünden Prof. Dr. Martin Brussig ise göçmen kökenli çalışanların daha fazla ayrımcılık bildirmesine dikkat çekti. Bu durumu bilimsel literatürdeki "kesişimsellik" kavramıyla açıklayan Brussig, "Psikolojik sorunları olan ve göçmen kökenli çalışanların, diğerlerine kıyasla ayrımcılık deneyimlerini daha sık bildirdikleri bir gerçek. Ayrımcılık riskini artıran birden fazla özelliğin bir araya gelmesi durumunda, ayrımcılık sıklığı da gerçekten artıyor" değerlendirmesinde bulundu.
Çalışanlar ne istiyor?
Araştırma, iş hayatında tutunmaya çalışan psikolojik rahatsızlık sahibi kişilerin çözüm beklentilerini de ortaya koydu:
- Hukuki eşitlik: Ayrımcılığa maruz kalan çalışanların yüzde 85'i, kronik psikolojik rahatsızlıkların hukuken tanınmış fiziksel engellilik durumlarıyla eşit statüye getirilmesini talep etti.
- Esnek çalışma: Katılımcıların yüzde 81,7'si, çalışma saatleri, molalar ve evden çalışma (home-office) konularında daha fazla esneklik sağlanmasının iş hayatlarını kolaylaştıracağını belirtti.
AA