Ey gönül! Bu fânî dünya bir oyun ve eğlencedir. Ahiret yurdu ise asıl hayattır. Kur’ân bunu Ankebût Suresi 64’te ilan eder. Üstad Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri, 28. Söz’de bu hakikati veciz bir sual ve cevapla aydınlatır.
Üstad’ın İzahı
"Suâl: Cisim, eğer hayatî olsa, ecza-i bedenî [bedenî cüzler] daimî terkib ve tahlildedir, inkıraza mahkûmdur, ebediyete mazhar olamaz. Ekl ve şürb, beka-i şahsî ve muamele-i zevciye ise beka-i nev’î içindir ki, şu âlemde birer esas olmuşlar. Âlem-i ebediyette ve âlem-i uhrevîde şunlara ihtiyaç yoktur. Neden Cennet’in en büyük lezâizi [lezzetleri] sırasına geçmişler?
"Elcevap: Evvelâ, şu âlemde cism-i zîhayatın inkıraza ve mevte mahkûmiyeti ise, vâridat ve masarifin muvazenesizliğindendir. Çocukluktan sinn-i kemâle kadar vâridat çoktur; ondan sonra masarif ziyadeleşir, muvazene kaybolur, o da ölür. Âlem-i ebediyette ise zerrat-ı cisim sabit kalıp, terkib ve tahlile maruz değil. Veyahut muvazene sabit kalır; vâridat ile masarif muvazenettedir; devr-i daimî gibi.
"Haşiye: Şu dünyada cism-i insanî ve hayvanî, zerrat için güya bir misafirhane, bir kışla, bir mektep hükmündedir ki; câmid zerreler ona girerler, hayattar olan âlem-i bekaya zerrat olmak için liyakat kesb ederler, çıkarlar. Ahirette ise ['Asıl hayata mazhar olan ise ahiret yurdudur.' (Ankebût Suresi: 64)] sırrınca, nur-u hayat orada âmmdır. Nurlanmak için o seyr ü sefere ve o talimat ve talime lüzum yoktur. Zerreler demirbaş olarak sabit kalabilirler."
Bilimsel Bir Paralel
Bu derin mevzuyu güncel bilimle bir nebze aydınlatalım. Vücudumuzda vâridat-masarif dengesi, anabolizma ile katabolizma arasındaki hassas muvazenedir. Gençlikte yapım yıkımı yener; 30’lu yaşlardan sonra anabolik direnç başlar, mitokondriyal ROS artar, proteostaz bozulur, senesans ve inflammaging yayılır. López-Otín’in on iki hallmark’ı bu çözülmeyi anlatır. Schrödinger’in ifadesiyle canlılar negentropi ile beslenir; yaşlanma ise bu kapasitenin kademeli kaybıdır. Üstad Hazretleri, asırlar önce bu entropi artışını manevî bir dille sezmiş ve ifade etmiştir.
Cennette Ebedî Denge
Cennet’te ise muvazene ebedîdir. Entropi yoktur. Yemek, Kevser’in tadını almak; evlilik ise ruhların ünsiyeti içindir. Zerreler sabit kalır, her lezzet saf ve daimîdir. O hâlde ey talip! Bu kısa ömürde ebedî amellere yönel. Asıl hayat ahirettedir. Keşke bilselerdi… Keşke anlasalardı…