İman ve Kur’ân gibi ulvî bir yüce davayı üstlenmişseniz, bu yolda bir hizmete talip olmuşsanız sizi bu kudsî hizmetten alıkoyacak peşinen bazı zorlukları, meşaketleri, bazı manileri engelleri göze almak durumundasınız.

Başta nefsimiz ve şeytanımız olmak üzere dünyevî meşgalelerimiz, meftun olduğumuz makam ve mevkilerimiz, atalet ve meyl-i rahata olan düşkünlüklerimiz, kötü ahbap ve arkadaşlarımız gibi sebeplerin hepsi bizi hizmetlerimizden alıkoyan zararlı manilerdir.

Ferdî olarak yalnız bizi ilgilendiren bu muzır manilerin bir de mensubu olduğumuz camianın hemen hepsini alakadar eden bir yönü var ki işin bu yönünü çok daha ciddi bir şekilde dikkate almamız gerekiyor.

Bilerek veya bilmeyerek işlediğimiz kusur ve hatalar şu veya bu şekilde kudsî hizmetlerimize zarar veriyorsa veya perde oluyorsa, yanlış anlamalara sebep oluyorsa işte asıl tehlikeli olan muzır maniler bu hallerdir ki bu gibi zararlı söz, hal ve davranışlara acilen son verilmesi gerekir.

İşte bu gibi durumlarda meşveret-i şer’iyenin devreye girmesi gerekir. Yani şeriat dairesi çerçevesinde oluşturulan ortamlarda başta zararlı maniler olmak üzere hizmetlerimizi alakadar eden bütün konular müzakere edilerek kararlara bağlanır.

Yüce Allah’ın; ”Ve emruhum şûrâ beynehum/ Onların aralarındaki işleri şura (meşveret) iledir” buyurduğu ve bu çerçevede Hz. Peygamberin de vahyin haricindek işler ile ilgili alınacak kararların tespiti için zaman zaman Sahabe-i Kiram ile istişarelerde bulunduğunu biliyoruz.

Hemen her mevzuda olduğu gibi bu konuda da Yüce Allah’ın emir ve tavsiyelerini ve Hz. Peygamberin uyarı ve tavsiyelerini örnek alan Üstad Bediüzzaman da din-i mübîne olan hizmetlerinde yeri geldikçe talebeleriyle bazı istişarelerde bulunduğunu ve bu istişarelerin yapılış usulleri ile ilgili bazı tavsiyelerde bulunduğunu biliyoruz.

Kudsî hizmetlerimiz açısından usulüne uygun olarak yapılması gereken istişarelerin tam bir ihlası, tesanüd, birlik ve beraberliği netice vereceğini; var olan ve olması muhtemel olan bütün sıkıntı ve problemlerin ilâcı olması itibarıyla şer’i meşveretlerin hizmetlerimizin vazgeçilmez önemli bir parçası olduğunu göz önünde bulundurmamız gerekir.

“Benim de şimdi bir reyim var” buyuran Üstad Bediüzzaman bu ifadeleriyle yapılan istişarelere katılan hadimlerin tecrübeleri, kariyerleri, yaşları, mevkileri ne olursa olsun hepsinin eşit haklara sahip olduğunu bize bildiriyor.

İstişareye katılacak üyelerin müzakere edilecek konularla ilgili gerekli bilgi ve malumatlara sahip, ehil kişiler olması şarttır.

Yine Üstad Bediüzzaman’ın; ”Velveleye vermeden istişare ediniz” şeklindeki ifadeleriyle her türlü kırıcı münakaşa, tartışma ve çekişmelerden uzak; karşılıklı saygı, hoşgörü, itidal çerçevesinde konuşmamızı tavsiyelerde bulunuyor.

Birlik beraberliği, tesanüdü sağlamak maksadı ile yapılan meşveretlerden maksat hasıl olmuşsa mesele yok. Olmamışsa şu veya bu şekilde bazı sıkıntılar, iftiraklar ve ihtilâflar söz konusu oluyorsa demek ki farkına varmadan riayet etmekle vazifeli olduğumuz istişarelerin kural ve usullerinde  bazı hatalar söz konusu olabilir. Böyle durumlarda alınan kararları meşveret zeminlerinde tekrar gözden geçirmekte fayda var.