Bediüzzaman Said Nursî, hayatının önemli dönemlerinden birini, Birinci Dünya Savaşı sonrasında esaret yıllarında Rusya’da geçirmiştir. Bu süreçte, Tatarların yoğun olarak yaşadığı Kostroma şehrinde bulunan Kosturma Camii, onun ibadet ettiği ve çevresindeki Müslüman topluma Kur’ân dersleri verdiği merkezî bir mekân olmuştur. 

Kosturma Camii’nin tarihi

Kosturma Camii’nin kökeni 18. yüzyıla, yani 1780 yılı civarına dayanmaktadır. Bu küçük Tatar camii, Volga Irmağı kıyısındaki Tatar mahallesinde inşa edilmiş ve 1930 yılına kadar aktif olarak ibadete açık kalmıştır. Bediüzzaman’ın bulunduğu dönemde cami, Müslüman toplumun hem dînî eğitim, hem de ibadet merkezi olarak kullanılmıştır.

Yeniden imar edildi

1953 yılında Volga Irmağı’ndaki taşkınlar cami ve çevresindeki birçok yapıyı yıkmıştır. Bediüzzaman Hazretleri bu cami hakkında şöyle der: “Harb-i Umûmîde, esaretle, Rusya’nın şark-ı şimâlîsinde, çok uzak olan Kosturma vilâyetinde bulunuyordum. Orada Tatarların küçük bir camii, meşhur Volga Nehri’nin kenarında bulunuyordu. Oradaki arkadaşlarım olan esir zabitler içinde sıkılıyordum. Yalnızlık istedim. Dışarıda izinsiz gezemiyordum. Tatar mahallesi, kefaletle beni Volga Nehrinin kenarındaki küçük camiye aldılar. Ben yalnız olarak camide yatıyordum. 1 

Bu cami daha sonra Bediüzzaman’ın talebelerinden Mustafa Sungur’un büyük gayreti ile Türkiye tarafından yeniden imar edildi ve 5 Mayıs 2017 tarihinde Cuma günü modern bir cami olarak yeniden ibadete açılmıştır. 

Dipnot: 

1-Tarihçe-i Hayat, s. 188.