RÖPORTAJ: İBRAHİM ERSOYLU
FOTOĞRAFLAR: ERHAN AKKAYA - YENİ ASYA

TAKDİM

Ekim ayı başında İstanbul’da düzenlenen Bediüzzaman Sempozyumu’na katılan Ürdünlü, fıkıh ve usulü alanında doktora sahibi Dr. Cihad el-Kelavtî ile görüştük. Bediüzzaman ve Risale-i Nur'u sorduğumuz mülakatta el-Kelayti ilgi çekici cevaplar verdi. Buyrun.

Önce sizi tanıyabilir miyiz?

Ben Dr. Cihad el-Kelavtî. Ürdün vatandaşıyım. Fıkıh ve usulü alanında doktora yaptım. Tezimin başlığı “İslâm Hukukunda Kendine Yeterlilik ve Uygulamaları: Usulî ve Tatbikî Bir İnceleme” idi. Ürdün’de “Maâhid Enstitüsü” adıyla bir şer‘î eğitim kurumumuz var. Bu kurum şer‘î ilimler alanında çalışmalar yürütüyor ve farklı ülkelerde şubeleri bulunuyor. Türkiye’de de eğitim, kültür, toplumsal faaliyetler ve hayır hizmetleriyle ilgilenen “Nübüvvet Mirası Derneği” adlı bir derneğimiz mevcut.

Daha önce Türkiye’ye gelmiş miydiniz? 

Ben Ürdünlü-Türküm. Türkçe’yi belli ölçüde konuşabiliyorum. Yaklaşık yirmi yıl önce Türkiye’ye geldim. Şimdi zamanımın büyük bölümünü Türkiye ile Ürdün arasında geçiriyorum.

Bediüzzaman Said Nursî ve Risale-i Nur’la ne zaman, nasıl tanıştınız? Bediüzzaman ve Risale-i Nur, Ürdün’de tanınıyor mu?

Evet, Risale-i Nur Ürdün’de biliniyor ve okunuyor. İlim çevrelerinde bu eserlerle ilgilenen pek çok kişi var. Ürdün’de Risale-i Nur’la ilgilenen yayınevleri bulunuyor; bazı akademisyenler de eserleri takip ediyor. Bediüzzaman Said Nursî’yi çocukluğumdan beri duyardım. Öğrencilerle ve dostlarımızla Risale-i Nur’dan birçok bölüm okuduk. Kur’ân’ın mu’cizelerini ele alan eserleri de okuduk.

Günümüzde dünyada iman, ahlâk ve ekonomi alanlarında krizler yaşanıyor. Saha araştırmaları, dünyada ve İslâm ülkelerinde gençler arasında ateizm ve deizm gibi dinsizlik akımlarının gençler arasında yayıldığına işaret ediyor. İman üzerine tahşidat yapan Risale-i Nur, insanları özellikle gençleri bu akımların tasallutundan kurtarılmasının yolunu gösteriyor. Birçoklarının imanını kurtarıyor. Bu konuda ne dersiniz?

Bugün pek çok meydan okumayla karşı karşıyayız. Moderniteyi ve postmoderniteyi de aşarak post-postmodernite denilen döneme geçtik. Ne yazık ki ateizm yayılıyor. Ancak hocalarımızın dediği gibi, fecir en karanlık zamanın ardından doğar. Ateizmin yayılmasının çeşitli sebepleri var; bunların bir kısmı psikolojik veya ekonomik. Bazı insanlar, gerçekten ikna oldukları için değil, başka sebeplerle bu düşüncelere yönelebiliyor. İman nurunun bütünüyle görünür hâle gelmesi için Bediüzzaman Said Nursî’nin Risalelerinde ele aldığı meseleler önemlidir. Nursî, ateizmi, kâinata doğru bakmayı ve yazılı kitap olan Kur’ân ile kâinat kitabını tefekkür ederek imanı sağlamlaştırmayı işler. Bu bakımdan Risale-i Nur’un yöntemi, ateizmle ve dünyada yayılan kaygı verici fikirlerle mücadelede önemli yollardan biridir.

Said Nursî, “Hutbe-i Şamiye” adlı eserinde cehalet, fakirlik ve ihtilâfı İslâm dünyasının en büyük düşmanları arasında sayıyor. Bu sorunlar hâlâ devam ediyor mu?

Evet, bu problemler hem İslâm dünyasında hem de bütün dünyada devam ediyor. Hatta fakirlik artıyor. Bir krizden diğerine geçiyoruz. Bugün su ve maden kaynakları üzerindeki rekabet ve mücadele de önemli problemlerden biridir. Cehaletin ise farklı türleri var; bunlardan biri mürekkep cehalet. Günümüzde insanlar bilgiyi kısa “Reels” videolarından ediniyor. Her video farklı bir fikir sunuyor ve bu durum düşünce ve kültür alanlarında karmaşaya yol açıyor. Bilgiler parçalı ve hazır kalıplar hâlinde sunuluyor; bunun sonucunda mürekkep cehalet ve yüzeysel anlayış ortaya çıkabiliyor.

Said Nursî, ateizm ve ahlâkî çöküşle mücadele etmek için Müslümanlarla dindar Hıristiyanların iş birliği yapması gerektiğine dikkat çekiyor. Bugün böyle bir iş birliği kurulabilir mi?

Bu, Peygamber Efendimizin (asm) davetinin önemli esaslarından biridir. Allah, onun vasıtasıyla dağınık insanları bir araya getirdi. Kur’ân’da “Dini dosdoğru tutun ve onda ayrılığa düşmeyin” buyrulur. Dolayısıyla dini yaşatmak ve ayrılığa düşmemek gerekir. Bizi birleştiren noktalar, ayıranlardan daha fazladır. Bizim yaklaşımımız ayrışmak değil iletişimi sürdürmek; yıkmak değil inşa etmek ve ortak noktaları aramaktır. İslâm birliği önemlidir. Bununla birlikte, meselelerin siyasallaştırıldığı günümüzde bazı zorluklarla karşılaşabilir. Ancak inşallah samimî insanlar bir gün küresel siyasetin etkisinden uzak biçimde bir araya gelip görüşebilecektir.

Said Nursî, İslâm ülkelerinin, ABD’de olduğu gibi “İslâm Müttefik Cumhuriyetleri tarzında ortak bir birlik kurmasını; her ülkenin iç işlerinde bağımsız kalırken, dış işlerinde birliğe bağlı olduğu bir yapılanmayı gerekli görüyor. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?

Konferanstaki konuşmamda hem fert hem de ümmet düzeyinde kendine yeterliliğin öneminden söz ettim. Bölgeler arasında tamamlayıcılık da gerekir; çünkü her bölgenin kendine özgü imkânları ve üstünlükleri vardır. Fakat ümmet bugün “selin sürüklediği çer çöp” anlamındaki “gusa” hâline düşmüş durumda; ümmeti bir araya getiren ortak bir karar mekanizması bulunmuyor. Burada mutlaka günümüzdeki devlet biçimlerini veya belirli bir siyasî modeli kastetmiyoruz. Ancak Peygamber Efendimiz (asm), bu dinin her eve ulaşacağını bildirmiştir; Allah nurunu tamamlayacaktır. Kudüs’te hilâfetle müjdelendiğimiz bir dönemden söz ediyoruz. O zaman ümmetin ortak bir kararı olacak ve içinde bulunduğumuz zayıflık ve dağınıklık hâlinden çıkacağız.

Yeni Asya okuyucularına iletmek istediğiniz son mesajınız var mı?

Risale-i Nur, adından da anlaşılacağı üzere bir nurdur. Bu nuru taşımamız, güncel ve çağdaş yöntemlerle yaymamız ve dünyaya ulaştırmamız gerekir. Allah’tan Türkiye’yi yönetimiyle ve halkıyla mübarek kılmasını diliyoruz. Türkiye bugün öncü bir ülkedir. İnşallah Risale-i Nur’un dünya çapındaki yayılışı da Türkiye’nin küresel açılımına paralel olarak genişler. Allah kabul etsin.

Okuyuculara şunu da söylemek isterim: Risale-i Nur’u okuyup anlamalı ve içindeki hakikatleri hayata uygulamalıyız. İş sadece okuma seviyesinde kalmamalı, Risaleleri çağdaş yöntemlerle hayata geçirmeliyiz.

-Görüşlerinizi bizime paylaştığınız için teşekkür ederiz. Allah sizden razı olsun.

-Ben de size teşekkür ederim. Size ve gazete okuyucularına iman ve Kur’ân hizmetinde muvaffakiyetler dilerim.