Yapay zekâ artık günlük hayatın pek çok alanında olduğu gibi yayıncılık ve yazarlık dünyasında da yoğun biçimde kullanılmaya başlandı. 

Bilgiye ulaşmayı kolaylaştırması, metinlerin kontrolüne yardımcı olması, farklı bakış açıları sunması, araştırma sürecini hızlandırması ve dil bakımından bazı iyileştirmeler sağlaması önemli imkânlar sunuyor.

Ancak imkânların artması beraberinde yeni sorumlulukları da getiriyor.

Yeni Asya olarak dijitalleşmenin ve yeni teknolojilerin sağladığı imkânlardan istifadeyi önemsiyoruz. Bununla birlikte teknolojiyi kullanırken doğruluk, özgünlük, fikrî emek, kaynak güvenilirliği ve yazar sorumluluğunun korunması gerektiğini de özellikle hatırlatmak istiyoruz.

Yapay zekâ bir yazara konu araştırmasında, başlıkların oluşturulmasında, bilgi tasnifinde, farklı kaynaklara ulaşılmasında, dil ve imlâ kontrolünde veya üzerinde çalışılacak bir yol haritasının hazırlanmasında yardımcı olabilir. Fakat bir makalenin bütünüyle yapay zekâya hazırlatılıp, yeterince incelenmeden ve yazarın kendi fikrî emeğiyle yeniden şekillendirilmeden şahsî bir eser gibi sunulması doğru değildir. 

Çünkü yazı yalnızca kelimelerin yan yana getirilmesinden ibaret değildir. Yazının arkasında bir fikir, birikim, muhakeme, tecrübe, niyet ve sorumluluk bulunmalıdır. “Bunu yapay zekâ yazdı” denilmesi yanlış bir bilginin, hatalı bir değerlendirmenin veya kaynak probleminin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Burada kaynak kullanımı ayrıca önem taşımaktadır. Yapay zekâ sistemleri zaman zaman gerçekte bulunmayan kitap, makale, kişi, tarih veya kaynakları mevcutmuş gibi gösterebilmektedir. Bu sebeple özellikle ayet, hadis, Risale-i Nur, tarihî bilgi, bilimsel çalışma, hukukî hüküm ve istatistik gibi doğrulanabilir bilgiler mutlaka güvenilir ve mümkünse aslî kaynaklarından kontrol edilmelidir. Yapay zekânın bir metni yeniden ifade etmiş olması da fikrî mülkiyet ve intihal sorumluluğunu ortadan kaldırmıyor.

Yeni Asya’da üzerinde çalıştığımız yazı tetkik ve hakemlik sisteminin temel hedeflerinden biri de budur: Yazının, yazarın şahsî yaklaşımını değiştirmeden; bilgi doğruluğu, iddia-delil uyumu, kaynak güvenilirliği, mantık bütünlüğü, üslûp ve yayın esasları bakımından değerlendirilmesi.

Yapay zekâ bu süreçlerin bazı aşamalarını kolaylaştırabilir; ancak ne yazarın ne tetkik heyetinin ne de editörün yerini alabilir.

Biliyoruz ki teknoloji geliştikçe yayıncılığın araçları değişecektir. Değişmemesi gereken ise doğruluk, güvenilirlik, fikrî emek ve mesuliyet anlayışıdır.

Yapay zekâ tarafından üretilen ve yeterince gözden geçirilmeden yayıma hazırlanan metinler, çoğu zaman tekrar eden kalıpları, tekdüze anlatımı ve şahsî üslûptan uzak yapısıyla kolayca fark edilebilmektedir. Bu durum bazı okuyucularda metne karşı mesafe oluşturmakta, hatta makalenin daha baştan okunmadan geçilmesine sebep olabilmektedir. Böylece aslında önemli, faydalı ve dikkatle ele alınması gereken hakikatler, sunuş biçimindeki “yapaylık” sebebiyle okuyucuyla gerektiği ölçüde buluşamamaktadır. Bu nedenle yapay zekâdan faydalanılsa dahi metnin yazar tarafından mutlaka yeniden işlenmesi, şahsî üslûpla zenginleştirilmesi ve tabiî bir anlatıma kavuşturulması önem taşımaktadır.

***

Yeni Asya TV’de bu hafta

Yeni Asya TV’de “Klasik edebiyatımızdan günümüze: Mizah” başlıklı program yayına girdi. Programı aşağıdaki linkten izleyebilirsiniz: https://www.youtube.com/ watch?v=AIRsgicvUqY

***

Her türlü görüş, teklif ve değerlendirmelerinizi bizimle paylaşabilirsiniz.

WhatsApp İletişim Hattı: 0546 539 13 69

Yeni Asya ailesi olarak hepinize bereketi ve feyizli bir hafta diliyoruz.