Antalya'da hortum afeti: Parçalanan konteynerlerdeki 4 işçi öldü, 1 işçi yaralandı

Küresel iklim değişikliğinin etkileri Türkiye’nin kıyı şeridinde ve Akdeniz Havzası’nda her geçen gün daha sert hissediliyor. İzmir Bakırçay Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şermin Tağıl, denizlerdeki ısınmanın aşırı hava olaylarındaki rolünü ortaya koyan ve 40 yılı kapsayan çarpıcı bir araştırma yayımladı. Araştırmaya göre Doğu Akdeniz, Ege ve Karadeniz’de belirgin sıcaklık artışları kaydedilirken, özellikle Antalya açıklarındaki yükseliş eğilimi dikkat çekici boyutlara ulaştı. Projeksiyonlar, mevcut eğilimin sürmesi halinde 2033 yılına kadar deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki artışın bazı bölgelerde daha da belirginleşebileceğine işaret ediyor.

Akdeniz Okyanuslardan Hızlı Isınıyor

Avrupa-Akdeniz İklim Değişikliği Merkezi (CMCC) ve ECMWF verilerine dayanan araştırma, Akdeniz’in küresel okyanus ortalamasından çok daha hızlı ısındığını gözler önüne serdi. Geçtiğimiz yaz aylarında Akdeniz’de geniş alanları etkisi altına alan “denizel ısı dalgaları” kaydedildi. Yaz boyunca deniz yüzeyinde biriken bu aşırı ısının, deniz-atmosfer etkileşimini kökten değiştirdiğini belirten Prof. Dr. Tağıl, bu durumun sonbahar ve kış başlangıcında yaşanan şiddetli yağış, fırtına ve hortumların en büyük yakıtı olduğunu vurguladı.

Aşırı meteorolojik olaylarda artış var

Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre, 2000’li yılların başında Türkiye’de yılda 400’ün altında gerçekleşen ekstrem meteorolojik olay sayısının 2023’te 1475’e, 2024’te 1257’ye ve 2025’te 1011’e ulaştığını ifade eden Tağıl, “2026 yılının ilk sekiz ayında 1263 ekstrem olay kaydedildi. Bu yılki olayların yüzde 33’ünü şiddetli yağış ve seller, yüzde 20’sini fırtınalar, yüzde 17’sini dolu, yüzde 10’unu toprak kaymaları oluşturdu”  şeklinde konuştu. 

“Hortumlar can ve mal kaybına sebep oluyor”

Son dönemde Antalya’nın Kepez ilçesinde yaşanan hortum felaketine de değinen Prof. Dr. Tağıl, üst atmosferdeki soğuk hava dalgalarının, deniz üzerindeki sıcak ve nemli hava kütlesiyle karşılaşmasının bu yıkıcı hortumları beslediğini ifade etti. Tağıl, hortumların Türkiye’deki ekstrem hava olaylarının yaklaşık yüzde 2’sini oluşturmasına rağmen çok ciddi can ve mal kayıplarına yol açabildiğini vurguladı.

Kritik 3 maddelik acil eylem çağrısı

Prof. Dr. Şermin Tağıl, artan bu risklere karşı hazırlıklı olunması ve iklim krizine karşı dirençli şehirler oluşturulması için şu hayati adımların atılması gerektiğini belirtti:

- Yerel Değerlendirme: Meteorolojik verilerin bölgesel ve yerel ölçekte çok daha yakından analiz edilmesi,

- Erken Uyarı: Muhtemel afet anlarında can kayıplarını önleyecek erken uyarı sistemlerinin teknolojik olarak geliştirilmesi,

- Dirençli Altyapı: Şehir altyapılarının, özellikle kıyı bölgelerinde, şiddetli hava olaylarına dayanıklı hale getirilmesi.

***

Sağanak, Muğla’da maddî zarara yol açtı

Muğla’nın Bodrum, Marmaris, Fethiye, Dalaman ve Seydikemer ilçelerinde etkili olan sağanak sebebiyle yollarda su birikintileri oluştu, ev ve iş yerlerini su bastı, araçlar mahsur kaldı, dere taştı. Bodrum’da önceki sabah saatlerinden itibaren etkili olan yağış, Konacık Mahallesi’nde Bodrum-Turgutreis kara yolunda su birikintilerine sebep oldu. Yolda ilerlemekte güçlük çeken sürücüler zor anlar yaşarken, 3 araç mahsur kaldı. İlçede toplam 4 ev ve iş yerinde su baskını meydana geldi. Aşırı sağanak sebebiyle,Marmaris-Datça ve Menteşe kara yollarına dağlardan kopan kaya parçaları düştü. Kaya parçaları, Karayolları ve Marmaris Bölge Trafik ekiplerince temizlendi. Dalaman ilçesinde Dersakan Deresi taştı. Bölgede yollar ile tarım arazileri taşkın suyunun altında kaldı. Seydikemer ilçesinde de yaşanan sel ve su baskınlarında yaklaşık 400 dönüm tarım alanı zarar gördü, 8 evi su bastı. Karadere, Kumluova ve Karaköy mahallelerinde su tahliye arklarının taşması sonucu çok sayıda sera su altında kaldı. Fethiye’de de çok sayıda cadde ve sokak sular altında kalırken, zemin kattaki iş yerleri ve evleri su bastı.

AA