Bir temele dayanmayan ve gerçekleşmesi mümkün olmayan durum, düşünce ya da umut ve hayal manasına da gelmektedir, rüya.  

Yapılan araştırmalar rüyanın yeme içme gibi bir ihtiyaç olduğunu göstermektedir.

Olağanüstü güzellik hakkında, “rüya gibi” tabiri kullanılır. Bediüzzaman’ın “Evet, şu güzerân-ı hayat, bir uykudur; bir rüyâ gibi geçti”1 veciz sözünde olduğu gibi, çabucak bitiveren bir zaman için, “Rüya gibi geçti”; tıpkı Yahya Kemal’in “Mağlupken ordu, yaslı dururken bütün vatan / Rüyama girdi her gece bir fatihâne zan”2 beytinde olduğu üzere, bir kimsenin çok etkilendiği ve arzu ettiği bir şeyi rüyada görünmesine, “Rüyasına girmek”; çok güzel anlar ve mekânlar için ise, “Rüyalar gibi” tabirler kullanılır.

Avf bin Mâlik’in (ra) naklettiği bir  hadiste, “Rüya üç çeşittir. Bir tanesi insanoğlunun üzülmesi için şeytanın verdiği korkulardır. İkincisi, uyanıkken fazla önem verdiği bir şeyin rüyasına girmesidir. Biri de peygamberliğin kırk altı parçasından bir parçadır”3 denilmektedir. “Efendimizin (asm) peygamberlik süresinin yirmi üç yıl olması itibarıyla, vahyin rüya-ı sâdıka olarak gönderildiği altı ay, peygamberlik süresinin kırk altı cüz’ünden bir parçasına tekabül eder.”4

Genel olarak her insan günde bir veya birkaç defa rüya görür. Bu rüyalar sevindirici olduğu gibi, üzücü de olabilir. 

Rüya görürken sınırlarınız yoktur ve beyniniz farklı olaylar arasında beklenmedik bağlantılar kurabilir. Bazen uçurumdan düşeriz, bazen çok sevdiğimiz bir tatlıyı yeriz bazen ise sevdiğimiz bir insanla kavga ya da sohbet ederiz. İlmî bir keşif, bir sanat eseri de bir rüya sonucu ortaya çıkabilir. Bunun örnekleri çoktur. Meselâ:  

Kur’ân-ı Kerîm’de Hz. İbrâhim, Hz. Yûsuf ve Mısır hükümdarının gördüğü rüyalardan söz edilmekte 5; Resûl-i Ekrem’in (asm) gördüğü bir rüyanın doğru çıktığı Allah (cc) tarafından bildirilmektedir.6 

Bazı yazarlar roman karakterlerini, olayların gelişimini gördükleri rüyalara borçlu olduklarını belirtmişlerdir. 

Isabel Allende, çalıştığı kitabının sonunu bir türlü yazamamış, ancak rüyasındaki tam da istediği gibi bir son önermesiyle kitabını istediği şekilde bitirebilmiştir.

Her rüyanın gerçekleşmeyeceğini veya kötü ve şer gibi görülen rüyalardan hayırlı neticelerin çıkabileceğini düşünmeli, dehşet ve korkuya kapılmamalı. Buna bir örnek:

Peygamberimizin (asm) amcası Hz. Abbas’ın hanımı Ümmü’l-Fadl (ra) Resûlullaha, “Rüyamda sizin bir uzvunuzu bizim evde gördüm” demişti. Peygamberimiz de “Bir hayır görmüşsün. Kızım Fâtıma bir erkek çocuk dünyaya getirecek, sen de onu emzireceksin”7 yorumunu yapmıştır. 

Rüya konusunda genel görüşleri derleyen Ali b. Hüseyin el-Mes‘ûdî, ruhun dinginlik ve berraklık derecesine göre rüyaların az veya çok gerçek çıkacağını belirtmektedir.8 

Peygamber Efendimiz (asm), bu konuda, son noktayı koyuyor:

“Kıyamet yaklaştığında, nerede ise Müslüman kişinin hiçbir rüyası yalan çıkmaz. Rüyası en doğru olanlar ise en doğru sözlü olanlardır”9 buyuruyor.

Velhâsıl:

Rüya bile olsa, Mü’minin, özü sözü doğru olmak gerekir.

Dipnotlar:

1- Said Nursî, Sözler, s. 193.

2- Y.K. Beyatlı, Kendi Gök Kubbelerimiz, s. 9.

3- Camiü’s-Sagîr, 3: 1051 (İbni Mace, Rüya: 3.)

4- Sorularla İslâmiyet. 

5- Yûsuf Suresi: 4-5, 43; Sâffât Suresi: 105.

6- Fetih Suresi: 27.

7- İbni Mâce, Rüya: 10.

8- TDV İs. Ans., 35: 306-309 (Mürûcü’z-zeheb, 2, 175).

9- Camiü’s-Sagîr,1:159 (Ebû Davud, Edeb: 88).