Zikredilen bu üç başlığın arkasında belki üç yüz çeşit konu var.

Güven kavramı için, “toplum nizamının temel taşı” desek, sanırım mübalâğa etmiş olmayız.

Zira insanî ilişkiler başta olmak üzere, bütün sistem “güven” üzerine kurulmuş.

Vatandaşı olduğumuz ülkede sulhu, sükûnu temin ve adaletle idare edeceği hususunda devlete güvenmek ne ise; barındığın evin dış kapısının kilitli olduğundan emin olmak odur.  

Yukarıda da temas edildiği üzere insan, eşine aşına, işine; bütün kurumlarıyla bel bağladığı devletine güvenmezse /güvenemezse, ruh dünyasında sekinet, rahatlama hissi olur mu?

İki insan birbirine güvenirse, eş olur. Alan satan birbirine güvenirse, iş olur. Kurumlar; üsttekiler, alttakiler; çalışan, çalıştıran birbirine güvenirse sistem işler, çark döner.

Aksi hâlde, “acaba” düşüncesi zihni tavattun eder ve gece gündüz asabını tırmalar.

Güven, bir kişiye, duruma veya kuruma karşı korku, kuşku ve çekince duymaksızın inanma ve bağlanma duygusu olmalıdır.

Diyaneten de siyaseten de bu, böyle.   

Peygamber Efendimiz (asm), “(iyi) Müslüman, dilinden ve elinden Müslümanların emin (güvende) olduğu kişidir”1 buyuruyor.

Küçük-büyük her konuda, illâ ki, güven!

Meseleye mefhûm-u muhâlifi (zıt anlamı) açısından bakacak olursak, işin yönü değişir; başımıza çok gaileler açabilir.

Bu defa karşımıza huzur, sükûn, rahatlık unsuru olan “güven” değil; endişeler yumağı ve sorular silsilesi olan “güvensizlik” hâli çıkar.

 Uzmanlar, güven faktörünü, toplumları bir arada tutan sosyal çimento; güvensizliği ise, bu çimentonun çözülmesi ve yalnızlaşmanın artması olarak değerlendiriyorlar.

İlişkilerde aşırı kontrolcülük; karşı tarafın niyetini ve sözlerini sorgulama; diğer insanların tutum ve davranışlarından daima şüphe etme güvensizlik duygusunun dışa vuruş hâlidir.

Dışa vuruş ise; kişinin içinde biriktirdiği güvensizliği, bazen farkında olmadan yaşadığı stres, travma, heyecan ve endişe gibi duyguları konuşarak, ağlayarak, yazarak veya beden diliyle dışa aktarmasıdır.

Bu durumda gerek fert gerekse toplum ölçeğinde, “rahatlama hissi, itimat, sükûnet, adalet ve emniyet” gibi huzur ikliminden söz etmek mümkün mü?

Zira, gün oluyor; fayda umduğun kimseden, yerden veya şeyden iyilik ve fayda göremeyip, güvendiğin dağlara kar yağabiliyor.

Güvenilmeyen bir evraka imza atılmayacağı gibi; yine, kuşku duyulan çorbaya da kaşık daldırılmaz. Çünkü, ikisi de hayatı örseleyebilir.

Buna mukabil, bir “söz” ile bir davada fânî olmak, “güven”dir.

“Ne kadar güvenilir, doğru ve dürüst bir insan bulsan bile, bil ki, senin için en güvenilir ve doğru kimse yine kendinsin”2 cümlesi, bu konuya açılan bir başka pencere. Yorumu ise, Karacaoğlan’dan:

“Güvenirsen Hakk’a güven

Murad almaz yüz çeviren.”3 

Velhâsıl:

Her şeye rağmen insan, bilhassa Müslüman, iman hakikatleriyle hem kendini hem gayri güvenceye almalı; hiç değilse, bu niyetin gayretinde olmalı.

Dipnotlar:

1- Buhârî, İman, 4.

2- Yusuf Has Hacib, Kutadgu Bilig, 210.

3- M. Cumbur, Karacaoğlan, Şiirler, 305.