İnsanı çekinmeye, yalnızlığa itmeye, özgüvenin kırılmasına veya cinsel problemlere kadar götürebilen durumlar, stomalı hastalar için söz konusudur. Stomalı banyo yapmak ayrı bir problemdir. Öncesindeki konfor, stomalı hayatta olmamaktadır. 

Yukarıdaki sıkıntıları sıralamakla içinizi karartmak istemeyiz. Ahvali anlatırız, lâkin bu ahval ile başa çıkmak gerekir. Eğer stoma geçici olarak var ise, sonucu sabırla ve ümitle beklemek gerekir. Kalıcı ise, daha kötüsü olmadığı için şükür ve sabırla kabullenmek gerekir. Bu bekleme ve sabırla birlikte, o stomanın bakımı ve sağlıklı devamı konusunda dikkatli ve gayretli olmak lazım. 

Hangi hâl olursa olsun; bu ahvallerle tecelli eden, Şâfî ve Hakîm gibi Allah’ın isim ve sıfatlarının birer mahalli olduğumuzun şuuruna vararak o andaki kulluğu isyan ile değil, rıza ve sabırla icra etmek bu bapta en güzel olanıdır. Eyyübî sabrın, kendi çapımıza göre birer numunesini gerçekleştirmek gerekir. 

Bilmeliyiz ki stomalı hâlimizle Rabbimizin huzurunda aciziz, O'nun (cc) rahmetine muhtacız. Bir dışkılamaya bile bazen muhtaç oluyoruz. Şifayı O'ndan (cc) isteriz. Allah, mülk sahibi olduğu için mülkünde dilediği gibi tasarruf edebilir. Bunları düşünüp gerektiği yerde ifade ederken; öz nefsimizde, iç âlemimizde de geçmişe dönük hata ve kusurlardan dolayı bu hâllerin birer kefaret sayılmasına dua etmeliyiz. O kusurların tekrarlanmaması için samimi nedamet etmeliyiz. 

Başa gelen nice musibetler geçmişte yapılan hataların kefareti olurken; gelecekteki mükâfatlı hayatın önden ödenmesi manasında anlamak bizi rahatlatır ve akıl da bunu gerekli kılar. Hastanede yatarken karşı odadaki hastanın idrar torbasını almışlardı, elinde bir torba ile koridorda dolaşıyordu. Tecritli olduğu için fazlaca yanaşamadan uzaktan konuşuyorduk. Çok isterdim ki taburcu olduktan, normal hayatına geçtikten sonraki psikolojisini öğrenmek, o hâlinden ders çıkarmak, mevcut sıkıntılarımla kıyas yaparak hâlime şükretmek... Ama olmadı. 

Problemle baş edebilmenin çaresi, onu görmemezlikten gelmek olmamalıdır. Aksine, meselenin üzerine akıllıca yürümek lazımdır. Kabullenmek, bu konuda ilk makul olanıdır ama bu, bizi bütünüyle teslimiyete değil; şuurlu, azimli, ne yapacağını bilen bir kabullenmeye götürmelidir. İnsan, alt edemediği düşmanına iyiliğin en güzeliyle karşılık vermeyi denemelidir. Ola ki aradaki düşmanlık candan dostluğa dönüşe. 

Hem size bir sır vereyim ki; dışkı yalan söylemiyormuş. Ne yersek, ne verirsek onu çıkarıyor. O hâlde yediğime de çok dikkat etmeliyim. Evet, dışkı; insanın yediklerinin raporudur. Gaitanın stomaya yapılması elbette insanı rahatsız eder. Lakin bu vaziyeti hayatın devamı noktasında kabullenmek, abartmamak, istikrarlı bir şekilde günlük hayata devam etmek yapılması gerekenlerdendir. 

İnsan, bükemeyeceği bileğe hürmet etmelidir. Stomalı hayat kaçınılmaz bir durum ise onunla devam etmek, onu karşımıza değil yanımıza almak, onun bizi üzmesini hafifletir. Bütün bunlardan da insan kendi acizliğini, geçmişteki gurur dolu hayatının bugüne hiçbir faydasının olmadığını, neticeyi değiştiremeyeceğini anlamalıdır. Mukadderat karşısında şuurlu teslimiyet, samimi kabul, sabırla şükretmek; sadece kendine değil diğerlerinin de kendilerine ders çıkarmaları noktasından çok anlamlıdır. Ola ki onların uyanmasına vesile olur. 

Nitekim İkinci Lem'a olan Hastalar Risalesi'nde de müjdelendiği üzere; hastalık günahların silgisidir (kefaretü'z-zünubdur), yeni sahifenin temiz açılmasına bir vesiledir.