"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

Dinin mübalâğaya ihtiyacı yoktur

Süleyman KÖSMENE
07 Eylül 2020, Pazartesi 00:01
Mersin’den Muzaffer Durak: “Aşağıdaki farklı yaklaşımlar vardır: Muhakemat Birinci Makale Yedinci Mukaddeme’de ‘gıybet katle musavi’ gibi görüşler ‘muvazenesiz sözler’ olarak vasıflandırılırken, 24. Söz, 10. Asıl’da tam tersi yorum yapılıyor. Bu durumu nasıl anlamalıyız?”

İnsanlara Hakikat Dersi

Yedinci Mukaddeme’de Bediüzzaman, dini tebliğ etmekle görevli vaizlerin ve hocaların, dinî hakikatleri anlatırken düşebilecekleri hatalara dikkat çekiyor. Âyetleri ve hadisleri açıklarken mübalâğaya ve mücazefeye düşmemelerini, hakikatin mübalâğaya ihtiyacı olmadığını, aksi takdirde mübalâğanın hakkın ve hakikatin değerini düşüreceğini beyan ediyor.

Meselâ diyor, her gıybeti adam öldürmekle eşit görmek veya her ayakta idrar yapmayı zina derecesinde günah göstermek, ya da her bir dirhem sadâkayı haccetmekle bir tutmak gibi muvazenesiz yaklaşımlar adam öldürmeyi ve zina etmeyi hafifleştirir, haccın kıymetini düşürür.

Keza inşikak-ı kamerin mübalâğaya hiç ihtiyacı yokken, ayın bir parçasının yeryüzüne indiği, Peygamberin cebine girdiği gibi uydurma ilâveler bu mu’cizeyi hakikatsiz efsane haline getirir. Tebliğci, daha iyi anlatma kaygısıyla hakikatten ayrılırsa, işin içine uydurma ve mübalâğa bilgiler sokarsa, muazzam bir mu’cizeyi sönükleştirir. 1

Oysa dinin hakikatlerinin mücazefeye ihtiyacı yoktur. Hatta mücazefe kudrete iftiradır. Yaratılıştaki kemale ve güzelliğe kanaat etmemektir. Çünkü Cenab-ı Hakk’ın kudreti, ikiye bölünmüş kamerin bir parçasını yeryüzüne indirmeye ve Hz. Peygamber’in (asm) cebine sokmaya elbette kadirdir. Ama bu böyle olmamışsa, gökyüzünde ikiye bölündükten birkaç dakika içinde tekrar kavuşmuşsa, buna uydurma ilâveler takmak hakikate kanaat etmemektir. Dinin uydurmalara ihtiyacı yoktur.

Hadis Usûlcülerine Rehber Asıl’lar

Öte yandan, kimi âyet ve hadislerde mübalâğalı anlatım gibi zannedilen, aslında hiç abartılı olmayan bir hakikat üslûbuna yer verilmiştir. Hakikat şu ki: Eğer metin sahihse, o metnin anlattığı bir hakikat mutlaka vardır. Mübalâğalı diyerek sıhhatinden şüphe etmemek ve atmamak lâzımdır.

İşte, 24. Söz’ün 3. Dal, 10. Asıl’da Bediüzzaman böyle metinleri ele alıyor.

Esasen bu 3. Dal’da 12 Asıl vardır ve her bir asıl hadisleri bir sarraf titizliğinde doğru anlamamızı kolaylaştıran rehber bilgiler ihtiva ediyor.

Bu kısım Hadis Usûlcülerine önemli bir usûl dersidir. Hadis Usûlcüleri ilim yaparken bu Asıl’ları gözden kaçırmazlarsa, karşılarına hiçbir tezyifçi, hiçbir cerbezeci, hiçbir hadis münkiri çıkamaz; cevaplarını hadislerin içinden verirler.

Bu asıllardan Onuncusu, hadislerde yer alan ve mübalâğa zannedilen ifadelerle ilgilidir.

Bediüzzaman önce bir kanun söylüyor. Beşerin fiillerinde ve sözlerinde bazı harika fertler bulunur. O fertler iyilikte veya kötülükte ileri gitmişlerdir ve o neviler içinde örnektirler. Bu fertler gizlidirler; o nevilerde her bir fert o olmaya çalışır. Bu harika fert, nev’in bütün fertlerinde bulunmaz, ama o nevide fertlerden birinde bulunur.

Misaller

Cuma gününde bulunan icabet saati böyledir. Cumanın her saati icabet saati değildir. Ama bir harika saat vardır ki, duâmız o saate rast gelirse makbul olur. Bu bilinmezlik, her saat duâ etmemizi sağlar.

Ramazan içinde Kadir Gecesi, ömürde ecel, dünyanın ömründe kıyamet saati de böyledir.

“Kim iki vakit namazı falan vakitte kılarsa bir hac sevabı vardır.” hadisinden anlaşılan, bütün iki rek’âtli namazlarda hac sevabı olduğu değil, bazı müstesna namazlarda hac sevabı olduğudur. Hac sevabı gibi harika bir potansiyelin, bütün iki rek’âtli namazlarda bulunduğudur.

“Gıybet katl gibidir.” hadisinden anlaşılan, bütün gıybetlerin adam öldürmek kadar günah olduğu değildir. Gıybette öyle bir fert vardır ki, adam öldürmek kadar zarar verir.

“Bir güzel söz, köle azad etmek kadar bir büyük sadâka yerine geçer.” Hadisinden anlayacağımız: Her güzel sözde değil, ama bazı güzel sözlerde şu yüksek sevabın olduğudur. 2

Vaizler, bütüncü bir yaklaşımla değil, o harika fertleri keşfederek hadisleri çözümlemelidirler.

Dipnotlar:

1- Muhakemat, s. 43.

2- Sözler, s. 387.

Okunma Sayısı: 1382
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
  • Veli Kul

    8.9.2020 00:33:58

    Dolunay gece Mekke de cok büyük ve cok parlak gözükür. Ebu Cehil'in de aralarinda bulundugu insanlar Peygamberimiz ASM dan mucize isterler. Her mucize ancak Allah'in dogrudan peygamberine ihsan ettigi mahiyeti bizce bilinemeyen ilme dayali bir hakikattir, sihir degildir. Ay yarilmasinda INKARCI/KABULLENMEYEN Ebu Cehil bile AYIN YARILDIGINI GÖRDÜ YALANLAMADI sadece Peygamberimizin Sihrinin AYA bile te'sir ettigini söyledi. YANI AYIN YARILMASINI ANLAMAK BIZIM TERAZIMIZIN TARTACAGI BIR YÜK DEGIL. Tipki Ölüleri Diriltmesi gibi. Kaldi ki Islamda öyle veliler vardir ki Allah onlara öyle bir keramet vermis ki yedigi tavugun kemiklerine HERSEY ALLAHIN IZNIYLE mealindeki dua ile tavuk büsbütün canlanip gitmis. Bu olay da TONLARCA ILIM SAKLI AZ BIR ILMI TASIYAMAYAN BEYNIMIZE COK AGIR GELIR TARTAMAZ.

  • Veli Kul

    8.9.2020 00:21:12

    Arkadasina der, "Gel bugün seninle hos sohbet edilen bir yere gidelim, hem cok hosuna gidecek hem de cok lezzetli cay iceriz üstüne üstlük oradan döndügümüzde hayatin resetlenmis/silbastan gibi hissedeceksin" Muhatap arkadas sonra dese "o gün o sohbet ile imanim kurtuldu. Iman Hakikatleri neymis o gün ögrendim " Basiretli bir Veli de bunun üzerine dese: "O gün o birinci adam öyle bir servet elde etti ki sahralar dolusu en iyi yetismis koyun sürülerine bedel bir zenginlik" Buradaki ifade maddi zenginlik degil bunun maneviyattaki karsiligini anlamak icin bir KIYAS bir MISALDIR!

  • Yahya Evrin

    7.9.2020 17:44:56

    Sayın kosmene, Bediüzzaman dan yararlanarak ,günümüzde her alanda rastladığımız hatta yaşadığımız, belki benimde olurmu ya dediğim anlamlandirmaya çalıştığım ,işin içinden çıkamadıgim, mubalagalı sozler abartili sözler oveyim derken olduğundan farklı gostermelerle gerçekliğe uzak kalmak,hayali anlatımlar ... arkadaşımıza izahta bulunmmusunuz. Amenna "Allah her şeye kadirdir."Hala şu Ay' in ikiye ayrılması konusunu kendi içimde açıklamış değilim. Tefrikaya düşmek ya da günah islemekten korkuyorum.

(*)

Namaz Vakitleri

  • İmsak

  • Güneş

  • Öğle

  • İkindi

  • Akşam

  • Yatsı