“Bahusus, lillâh için olan bir uhuvvet dairesindeki kardeşlerin içinde, ciddî, samimî tesanüdün çok kerametleri olabilir. Hatta şöyle bir cemaatin şahs-ı manevîsi bir velî-i kâmil hükmüne geçebilir, inâyâta mazhar olur.” 3 diyerek dar dairede kardeşler arasındaki Allah için olan uhuvvetin de çok kerametleri olduğunu belirtir. Böyle bir kardeşlik şuuruyla sağlam, kopmaz bir güç elde edilebileceğini, hatta çok özel İlâhî inayetlere, yardımlara mazhar olunacağını söyler. Demek harici saldırılarda “şahs-ı manevî”, “uhuvvetkârane ortaklık” karşı koymaya yardım edecek bir güçtür.

Van’daki talebelerinin gönderdikleri maddî hediyeleri kabul etmeyen Üstad, eski talebelerinin kendisini vefa gereği, şefkat gösterisi olarak aramalarının maddî hediyeden binler kat daha kıymetli olduğunu yazdığı mektubunda şöyle diyor: “...netice-i hayatımı  ve vazife-i vataniyemi ve o havalideki kardeşlerimin uhuvvet ve muhabbetlerine karşı borçlarımı eda eden o risalelere ciddî sahip çıkmak, tam muhafaza etmek ve ehline yetiştirmeye vasıta olmak, öyle bir hediyedir ki dünyevî hediyelerin binlerine mukabildir.”4

Buradan da Van havalisindeki kardeşlerin arasında muhabbet ve kardeşliği temin etmeye vesile kitaplarına sahip çıkılmasının kendisi için en büyük bir hediye olduğu vurgulanmaktadır. 

Risalelerin telif edildiği yıllarda matbaalarda basılmasının yasak olması sebebiyle, el ile yazılarak çoğaltıldığı bir devrede, Üstad Hazretleri en yakın arkadaşı ve talebesi olan Re’fet Beye hitaben yazdığı mektubunda, Re’fet ağabeye yazıdan daha önemli vazifesini hatırlatır. Mektubun devamından risale yazmaktan daha ehemmiyetli vazifesinin ne olduğu şöylece farkedilebilir: “Senin vazifen yazıdan daha mühimdir” dedikten sonra “uhuvvet meselesini” yazmasından, o ehemmiyetli vazifenin talebeler arasındaki kardeşliği tesis etmek olduğu anlaşılmaktadır. Talebesine hitaben yaptığı ciddi ikazda Kur’ânî bir ölçü olarak, “Birbirinizle ihtilafa düşüp, çekişmeyin; sonra cesaretiniz kırılır, kuvvetiniz gider”5  ayetini zikreder ve şöyle devam eder:

“Uhuvvet için bir düsturu beyan edeceğim ki, o düsturu cidden nazara almalısınız:

Hayat, vahdet ve ittihadın neticesidir. İmtizâckârâne ittihad gittiği vakit manevî hayat da gider.” dedikten sonra, “birlikten kuvvet doğar” ata sözünün doğruluğunu rakamların matematik işlemleriyle anlatır. Üç tane “1” ayrı ayrı olunca değeri “3” olur. Yan yana aynı çizgi üstünde dayanışma içinde, bir bütünlük sağlmak yani bir sayı teşkili maksadıyla omuz omuza verseler o zaman üç tane “1” den “111” sayısı meydana geleceğini izah ettikten sonra, sinerjik bir gücün nasıl meydana geldiğini şöyle beyan eder:

“Eğer hakikî bir uhuvvetle, birbirinin faziletleriyle iftihar edecek bir tesanüdle, birbirinin aynı olmak derecede bir tefânî sırrıyla hareket etseler, o dört adam dört yüz adam kuvvetinin kıymetindedirler.”6

Demek ki ihtilaf güçsüzlüğe sebep oluyor. Ortak dayanışma içinde, bir birini tenkit etmeden, kıskanmadan hareket edildiğinde ise katlanarak büyüyen bir güç elde edilebiliyor.

Dipnotlar:

3- Barla Lâhikası, s. 40.

4- Barla Lâhikası, 119. mektup, s. 156.

5- Enfal Suresi: 46. Ayet

6- Barla Lâhikası,120. mektup, s. 157.