Buna rağmen âhirzamanda yıkıcı saldırılara uğradığından, korunması her geçen gün zorlaşmaktadır. Teknolojinin sağladığı modern hayat tarzı, magic box (sihirli kutu) benzetmesiyle bilinen televizyon ve daha gelişmiş şekildeki diğer aletlerin sınırsız kullanılmalarıyla, bütün organizmanın olumsuz etkilendiği gibi, beyin ve hafıza fonksiyonları da erken yaşlarda unutkanlık, demans ve alzheimer gibi hayat kalitesini bozan hallerin yaşanmasına yol açmaktadır. 

Günümüzde yaşanan en dramatik hallerden birisi olan ve halk sağlığını tehdit eden beyin fonksiyon bozuklukları sonucu ilerleyen patolojik durumlar nazara verilirken “Sağlık Bakanlığı 21 Eylül Dünya Alzheimer günü kapsamında yaptığı açıklamada, Dünya’da 55-57 milyon civarında demans hastası bulunduğu, Türkiye’de de demansın önemli problemler arasında yer aldığı aktarıldı. Alzheimer hastalığı, beyin hücrelerinde zaman içinde meydana gelen hasara bağlı olarak gelişen, kronik ve ilerleyici bir rahatsızlıktır.” 1 

Cenab-ı Hakk’ın (cc) insana değerli bir emaneti olan beyin ve hafıza fonksiyonlarının korunması asırlardır bilim insanlarının ilgi alanında ilk sırada yerini almıştır. Bunlardan on bir asır önce yaşamış ve El-Havi fit-tıb adıyla 24 ciltlik şaheserin müellifi Ebûbekir er-Razî’nin (865-925) eczahane-i Rabbaniye’den koruyucu ve güçlendirici tavsiyelerini aktarmaya gayret edeceğiz. 

-Hafızayı güçlendirmek için: 100 gram akgünlük, 30 gram karabiberle dövülerek karıştırılır. Her gün aç karnına 5 gram içilir, buna 40 gün devam edilir. 

-Beyin fonksiyonlarını zayıflatan aşırı yorgunluk ve uykusuzluk; güçlendiren ise sağlıklı gıdalarla dengeli beslenmek, piliç eti yemek, bal şerbeti içmek, banyo yapmak, fındık, ceviz, badem gibi gıdaları bal ile yemektir. Devamlı ve aşırı miktarda soğan tüketmek, beyin fonksiyonlarını olumsuz etkilediği gibi unutkanlığa sebep olabilir. Kişniş az kullanıldığında faydalı olup, devamlı kullanıldığında zihin karışıklığına yol açar. Turp yemek duygulara huzur verir. Kara helile, zihin ve hafızayı güçlendirir, duyguları ferahlatır, uykusuzluğu engeller. 

-Zencefil hafızaya çok fayda sağlar. 5 gram akgünlük suyla içilirse, zihin ve hafızayı güçlendirir, artan unutkanlık sıkıntısını giderir, kullanımı devamlı değil aralıklarla olmalıdır. 

-Topalak, beyin fonksiyonlarını güçlendirir. Misk, beyni korur ve güçlendirir. Organizmayı sağlıklı, besleyici ve sindirimi kolay gıdalarla desteklemek, yürüyüş ve egzersiz yapmak, çok sıcak olmayan su ile banyo yapmak (soğuk su duygulara zararlı, sıcak su sinir ve adaleleri gevşetir, düşünceyi rahatlatır, davranışları güzelleştirir.) Suyu yeterli içmemek, dolu mide ile gündüz uyumak, aşırı uyumak veya çok uykusuz kalmak unutkanlığa sebep olduğundan dengeli hayat tarzı zihin ve hafızayı dinç tutacaktır. 

Günümüzün bilimsel gelişmeleri çerçevesinde değerlendirildiğinde, hafızanın korunması ve güçlendirilmesi daha da önem kazanmıştır. Ahirzamanın getirdiği, artan mental problemler hafızayı olumsuz etkilemektedir. Konuyu değerlendiren uzmanlardan birisi de NYU Üniversitesi Nöroloji Bölüm Başkanı Dr. Aaron Lord, Razi’nin görüşleriyle aynı paralelde probleme getirdiği çözümde: “Sağlıklı beslenme, beyin sağlığını korumak ve hafızanın güçlendirilmesi için büyük önem taşıyor. Beynin daha iyi çalışmasını sağlamak için bazı besinlerden faydalanmak gerekiyor. Sağlıklı bir vücuda ve sağlıklı bir beyne sahip olmanın yolu, doğru ve dengeli beslenmeden geçiyor. Besin açısından zengin bir diyet, kalp-damar ve beyin sağlığı için çok önemlidir.” 2 

Sağlıcakla kalın.  

Dipnotlar:

1- Yeni Asya, 23 Eylül 2026  

2- Agg., 13 Eylül 2026