Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri “Dünya bir misafirhanedir. İnsan ise onda az duracaktır ve vazifesi çok bir misafirdir ve kısa bir ömürde hayat-ı ebediyeye lazım olan levazımatı tedarik etmekle mükelleftir”1 der.
Her insan her yaşta ölümle karşı karşıyadır. Yani her an ölecek yaştayız. Öyle ise ölmeden önce öldüğümüzü düşünerek asıl vatanımız olan ahirete hazırlık yapmalı ve her gün ölecekmişiz gibi yaşamalıyız. Öyle ise veda eden adamın durumu gibi davranmalı, “veda namazı kılmalıyız.” Bugünü değerlendiren ömrünü değerlendirmiş olur. Hayat bir gündür, o da bugündür.
***
İnsan ölüm anı gelince onu geri çeviremez. Gaflet uykusundan uyanır. Peygamberimiz (asm) “İnsanlar uykudadır, ölünce uyanır” buyurmuşlar ve “O zaman Rabbim beni tekrar dünyaya döndür de sana layık ameller işleyeyim” der, ama artık bu fırsat kendisine verilmez.
Gurbete giden adam her zaman vatanını ve memleketini düşünerek çalışırsa, insan da dünya gurbetinde asıl vatanı olan cenneti düşünerek yaşamalıdır. Peygamberimiz (asm) “Lezzetleri acılaştıran ölümü çok zikredin”2 ferman buyurur. Ölümü anmak insanı günahlardan ve kötülüklerden, haksızlık ve zulümden vazgeçirir.
***
Ölümü düşünen kendi hata ve kusurlarını görür, tevbe ve istiğfara yönelerek hatalarından ve günahlarından kurtulur. Böylece manen terakki ve tekamül ederek iyi bir insan olur. İnsanların muhabbetini ve Allah’ın sevgisini kazanır. Tevbe etmek, hatalarını görüp telafi etmeye çalışmak demektir.
Ölümü düşünen nefis ve şeytana aldanmaz. Bediüzzaman “Şeytanın mühim bir desisesi, insana kusurunu itiraf ettirmemektir, ta ki istiğfar ve istiaze yolunu kapasın. Hem, nefs-i insaniyenin enaniyetini tahrik edip, ta ki nefis kendini avukat gibi müdafaa etsin, adeta teksirattan takdis etsin. Evet, şeytanı dinleyen bir nefis kusurunu görmek istemez. Görse de yüz tevil ile tevil ettirir. Nefsini ittiham eden, kusurunu görür. Kusurunu itiraf eden, istiğfar eder. İstiğfar eden, istiaze eder. İstiaze eden, şeytanın şerrinden kurtulur. Kusurunu görmemek, o kusurdan daha büyük bir kusurdur. Ve kusurunu itiraf etmemek, büyük bir noksanlıktır. Ve kusurunu görse, o kusur kusurluktan çıkar. İtiraf etse, affa müstahak olur”3 buyurur.
***
Her son yeni bir başlangıçtır. Nasıl ki ilköğretimin bitmesi ortaöğretimin başlangıcı, ortaöğretimin bitmesi üniversitenin başlangıcı, üniversitenin bitmesi hayatın başlangıcı ise, hayatın ölümle bitmesi de ebedî ahiret hayatının başlangıcıdır. Her bitiş yeni bir başlangıç için imtihan gerektirmektedir. Aynı şekilde dünya hayatının bitmesi ile ahiret hayatına başlamak için bir imtihan gerektirir. Buna “Kabir Suali” denir. İnsan öldüğü zaman dünyada her şeyini bırakır, ancak hayırlı ve şerli amelleri kendisi ile beraber gider. İşte bu kazanımlarının imtihanla anlaşılması gerekir.
İnsana kabirde ameli arkadaş olur, ya onu mahcup eder, azap sebebi olur veya onu sevindirir necat sebebi olur. Bu hakikati Peygamberimiz (asm) “Kabir ya Cennet bahçelerinden bir bahçe veya Cehennem çukurlarından bir çukurdur”4 hadisi ile haber vermiştir.
Ne mutlu dünyada saadet içinde yaşayıp ahirette ebedî saadete erenlere…
Dipnotlar:
1. Bediüzzaman, Sözler, 20. Söz, s. 359.
2. Tirmizî, Zühd: 4, Kıyâmet: 26; Nesâî, Cenâiz: 3; İbni Mâce, Zühd: 31; el-Hâkim, el-Müstedrek, 4:321.
3. Lem’alar, 13. Lem’a, s. 160.
4. Tirmizî, Kıyamet, 26.