Kavramın içeriğini araştırırken, farkında olmadan uzun süredir bu sürecin içinde bulunduğumu gördüm. Bazen bir şey insanın yanı başında olur fakat farkına varılmaz; benim için de durum tam olarak böyleydi.

Kaynaklarda bibliyoterapi (kitap terapisi) şu şekilde tanımlanmaktadır: “Bireylerin psikolojik, duygusal ve sosyal sorunlarını çözme, anlamlandırma ve iyileştirme sürecinde kitaplardan ve yazılı materyallerden yararlanma yöntemidir. Bu terapi biçimi, okumanın iyileştirici gücünden yararlanarak insanlara duygusal destek sunmayı amaçlar. Bu yöntemde bireyler, kendi yaşantılarına benzer durumlarla karşılaşabilecekleri, kendilerini keşfetmelerine rehberlik edebilecek veya düşünce dünyalarını derinleştirebilecek eserlerle buluşturulurlar.”

Bu kavramın derinliğini incelemeye başladığımda, kitapların adeta birer “ilaç” gibi kullanılabildiği düşüncesi dikkatimi çekti. Bu yaklaşım, yıllardır okuduğum “Risale-i Nur Külliyatı”nı hatırlattı. Bu külliyatın bireyi, toplumu ve kamu vicdanını tedavi edici yönüne dair pek çok örneğin bulunduğunu biliyorum.

Risale-i Nur’un bibliyoterapi açısından neyi gerçekleştirdiğini düşündüğümde şu tablo ortaya çıkmaktadır: Risale-i Nur, modern çağın getirdiği inançsızlık, şüphe, materyalizm, deizm, yalnızlık, moral bozukluğu, nihilizm, manevî boşluk, bunalım, korku ve çaresizlik gibi pek çok fikrî ve manevî probleme cevap vermektedir. Bunun yanında ölüm korkusu, kabir endişesi, ahirete dair şüpheler ve Kur’ân hakikatleri hakkında ortaya çıkan tereddütler gibi meselelerde de Kur’ân’dan alınan hakikatlerle tahkikî iman ve teselli sunarak bir şifa kaynağı olma özelliği taşımaktadır.

Aynı zamanda Risale-i Nur, modern çağın doğurduğu yoğun şüphe, inançsızlık (ateizm), yalnızlık, moral bozukluğu ve varoluşsal kaygılar gibi ruhsal ve zihinsel sıkıntıları gidermeyi hedefler. 

İmanı güçlendirerek hayatın anlamını ve gayesini açıklar; korku ve hüzünleri teselli ile hafifletir ve insanı manevi bir huzura yönlendirir.

Kur’ân’dan aldığı ilhamla Risale-i Nur, özellikle modern çağın ortaya çıkardığı manevî hastalıklar, kalbî arızalar ve ruhî sıkıntılar üzerinde tedavi edici, moral verici ve teselli edici bir etki meydana getirmektedir.

Risale-i Nurları inanarak okuyan her birey, bu asrın manevî hastalıklarına karşı bir anlamda “bibliyoterapist” gibi insanlara yardımcı olabilir. Risale-i Nur eczanesinden alınan hakikatlerle insanların dertlerine çare sunabilir.

Bibliyoterapist, hastasının durumuna göre kitaplar tavsiye ederek onun sıkıntılarına çözüm üretmeye çalışır. Benzer şekilde, kendisini yetiştiren her Risale-i Nur talebesi de çağın problemlerine yönelik çözüm yolları sunabilir. Örneğin; İhtiyarlar Risalesi ihtiyarlık döneminin meselelerine, Gençlik Rehberi gençlerin problemlerine, Hanımlar Rehberi kadınların ihtiyaçlarına, Vesvese Risalesi ise vesvese, stres ve bunalım gibi durumlara yönelik önemli rehberlikler içermektedir.

Risale-i Nur üzerinde şuurlu ve yoğun bir şekilde çalışıldığında, çağımızda ortaya çıkan pek çok ruhî probleme karşı güçlü ve etkili reçeteler sunabildiği görülmektedir.

Risale-i Nur Külliyatı bütünüyle manevî bir ilâç mahiyetinde olmakla birlikte, bazı bölümleri de belirli problemlere yönelik özel çözümler sunmaktadır. Bibliyoterapi uzmanlarının, bireyin problemine göre okuma tavsiyelerinde bulunması gibi; Risale-i Nur da insanın manevî ihtiyaçlarına göre farklı metinlerle yol gösterici bir işlev görmektedir. Kitaplarla terapi anlamına gelen bibliyoterapinin en güzel örneklerinden birini, Risale-i Nur Külliyatını okuyarak bizzat tecrübe ettiğimi ifade edebilirim.