"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

Barış Kurulu tartışmaları

Muhammet ÖRTLEK
27 Ocak 2026, Salı
Beyaz Saray’ın resmî web sitesinden 7 Ocak 2026’da yayınlanan Başkanlık Muhtırası’ında “Başkan Donald Trump’ın, ülkesinin çıkarlarına aykırı gördüğü uluslararası kuruluşlardan ABD’yi geri çektiğini” belirtmişti.

Böylece ABD yönetimi, 35 adet BM dışı ve 31 adet BM’nin tesis ettiği toplam 66 uluslararası kuruluştan çekilerek, bir anlamda çok taraflılığı rafa kaldırdı.

İkinci Dünya Savaşı’nın ardından “liberal uluslararası düzenin temel unsurlarından” olan, uluslararası kuruluşlardan çekilme kararı bir nev’i izolasyonizme benziyor. Aslında izolasyonizm askerî, uluslararası örgütler, ekonomik anlaşmalar gibi küresel/uluslararası işlerden uzaklaşma eylemidir. ABD’nin ilk izolasyonizm uygulaması, dönemin ABD Başkanı James Monreo’nun 2 Aralık 1823’te Kongre’ye kendi adıyla sunduğu Monreo Doktrini’yle başladı. Monreo Doktrini temelde “ABD’nin Avrupa işleriyle ilgilenmeyeceği ve karışmayacağı ilkesini” içeriyordu. ABD’nin Monreo Doktrini’yle başlayan izolasyonizmi, İkinci Dünya Savaşı’na katılması ve savaş sonrasında BM’nin, vd. uluslararası kurumların kuruluşunda oynadığı öncü rolle son bulmuştu. Böylece ABD’nin izolasyonizmden sonra, uluslararasılaşma süreci başlamıştı (Yeni Asya, Muhammet Örtlek, 13.01.2026, ABD’nin Uluslararası Kuruluşlardan Çekilmesi: Yeni İzolasyonizm mi?).

Bununla birlikte Trump’ın 22 Ocak 2026’da Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’nda, Barış Kurulunu (Board of Peace) imza töreniyle duyurması, ABD dış politikasında yeni bir aşamaya işaret. ABD’nin Barış Kurulu’yla temelde “İsrail’in iki yıldan fazla sürdürmekte olduğu soykırımın sonrasında Gazze’nin yeniden inşasını denetlemeyi” amaçlıyor. Bilindiği gibi; Barış Kurulu, BM Güvenlik Konseyi’nde kabul edilen 20 maddelik planın bir parçası.  

ABD’nin Barış Kurulu’nun davetini kabul ve imza eden ülkeler arasında Türkiye, Mısır, Ürdün, Endonezya, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Fas, Bahreyn, Arjantin, Azerbaycan, Ermenistan, Belarus, Kazakistan, Kosova, Vietnam, Arnavutluk, Bulgaristan, Paraguay, Özbekistan ve Moğolistan bulunuyor.

Barış Kurulu’na katılma daveti alıp, değerlendirme aşamasında olanlar da Rusya, Çin, Almanya, Hindistan, Brezilya, Vatikan, İrlanda, Romanya, Finlandiya, Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Japonya, Avusturya, Avustralya, Hollanda, Tayland, Güney Kore, Singapur ve Yeni Zelanda. Belirtilen ülkeler henüz nihaî kararlarını açıklamadılar.

Barış Kurulu’na katılmayı reddedenler arasında “yasal ve kurumsal endişelerle birçok Avrupa ülkesi” mevcut. İngiltere, Fransa, Norveç, İsveç, İtalya, Slovenya ve Amerika kıtasından Kanada reddedenlerin başında geliyor.

Barış Kurulu’na katılımı reddeden ülkeler öncelikle “yasal, anayasal ve kurumsal” sebepleri gerekçe gösteriyor. Fakat “Barış Kurulu’nun uluslararası hukukla ve yerleşik çok taraflı çerçevelerle çeliştiği, Kurul’un geniş yetki alanının BM merkezli uluslararası sistemi zayıflatabileceği” gibi tereddütler de, kabul etmeme sebeplerinin başında geliyor.

ABD’nin 7 Ocak 2026’da yayınlanan Başkanlık Muhtırası’yla 66 adet uluslararası kuruluştan çekilerek, çok taraflılığı rafa kaldırması “Yeni İzolasyonizm” tanımına uygun olmakla birlikte, aynı zamanda Barış Kurulu’nun 22 Ocak 2026’da imzalanması, ABD’nin İkinci Dünya Savaşı sonrası BM uluslararası düzenini ikinci defa izole girişimi olarak yorumlayanlar da var. Diğer taraftan ABD’nin Barış Kurulu girişimiyle, BM’nin Güvenlik Konseyi’ne alternatif arayışında olduğu da değerlendiriliyor.

Gazze için hayata geçirilecek olan Barış Kurulu’nun 11 sayfalık tüzüğünde Gazze’den hiç bahsedilmemesi, Kurulun, Gazze’ye nasıl barış getireceğini sorgulatıyor. Trump’ın “Bu Kurul tamamen oluşturulduktan sonra, neredeyse istediğimiz her şeyi yapabiliriz” iddiası, Kurul’a katılmayı değerlendirme aşamasında olan veya reddeden ülkeler nezdinde uluslararası ilişkiler/düzen hakkında endişelere yol açıyor.

Yeni İzolasyonizmin ikinci aşaması niteliğindeki yorumlanan Barış Kurulunun, Washington’un kendi argümanlarınca, BM’den bağımsız/BM’ye paralel yeni bir uluslararası yapılanma ihtimali de tartışılıyor.

Okunma Sayısı: 180
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
    (*)

    Namaz Vakitleri

    • İmsak

    • Güneş

    • Öğle

    • İkindi

    • Akşam

    • Yatsı