ÜÇÜNCÜ HATVESİ:

Der veya dedirtir: “Şimdiye kadar sizi idare edenler fenalık ettiler, karıştırdılar. Öyle ise bana razı olunuz.”

Bu vesveseye karşı deriz:

Ey elhannâs! Onların fenalıklarının asıl sebebi de sensin. Âlemi onlara darlaştırdın, damar-ı hayatı kestin, evlâd-ı nâmeşruunu onlara karıştırdın. Dinsizliğe sevk ederek dini rüşvet isterdin. Onlara bedel seni kabul etmek, yalnız müteneccis su ile necis olmuş bir libası, hınzırın bevliyle yıkamak demektir. Sen yalnız hayvancasına muvakkat bir hayat-ı sefilâneyi bize bırakıyorsun; insanca, İslâmca hayatı öldürüyorsun. Biz ise hem insancasına, hem Müslümancasına yaşamak istiyoruz. Senin rağmına yaşayacağız!

DÖRDÜNCÜ HATVESİ:

Der veya dedirtir: “Sizi idare eden ve bana muhâsım vaziyetini alanlar –ki Anadolu’daki sergerdeleridir– maksatları başkadır. Niyetleri din ve İslâmiyet değildir.”

Şu vesveseye karşı deriz:

Vesilelerde niyetin tesiri azdır. Maksadın hakikatini tağyir etmez. Çünkü maksud, vesilenin vücuduna terettüb eder; içindeki niyete bakmaz.

Meselâ, ben bir define veya su bulmak için bir kuyu kazıyorum. Biri geldi, kendini saklamak veya orada müzahrefatını defnetmek için, bana yardım ederek kazdı. Suyun çıkmasına ve define bulunmasına niyeti tesir etmez. Su, fiiline, kazmasına bakar, niyetine bakmaz. Bunun gibi, onlar bizi Kâbe’ye götürüyorlar. Kur’ân’ı yüksek tutmak istiyorlar. Bütün felâketimizin menbaı olan Avrupa muhabbetine bedel, husumetini esas tutuyorlar. Niyetleri ne olursa olsun, bu maksatların hakikatini tağyir edemez.

Eski Said Dönemi Eserleri, Hutuvat-ı Sitte, s. 324

LUGATÇE:

bevl: idrar.

elhannâs: şeytan.

evlâd-ı nâmeşru: gayr-i meşru evlât.

hayat-ı sefilâne: sefilce, alçak bir haldeki hayat.

hınzır: domuz.

libas: elbise.

maksud: amaçlanan, istenen şey.

muvakkat: geçici.

müteneccis: pislenmiş.

müzahrefat: süprüntüler, pislikler, çöpler.

necis: kirli, pis.

rağmına: bir şeyin zıddına, bir şeye inat olsun diye.

sergerde: reis; elebaşı.

tağyir etmek: değiştirmek; bozmak.

terettüb etmek: netice olarak çıkmak, 

belirli sebeplerin belirli neticeleri vermesi.