1. Din zayıflığı; çünkü fakirlik, insanı kötülüğe sürükler.

2. Akıl zayıflığı; çünkü ihtiyaç düşüncesi, insanı şaşırtır.

Mürüvvet ve insanlığı kaybolur. Bunlardan daha büyüğü de, insanların maskarası olur.”24

Hz. Lokman’ın muteber kitaplarda nakledilen nasihatlarından bazıları şunlardır:

“Ey oğlum! Cenazede hazır bulun! Çünkü cenaze, sana ahireti hatırlatır. Haram ve günahlar ise, senin dünyaya karşı meylini arttırır.”

“Ey oğlum! Anlayışsız kimseye bir meseleyi anlatmak, ağır bir kayayı yerinden oynatmaktan daha zordur.”

“Ey oğlum! Cahili bir yere elçi olarak gönderme! Eğer akıllı ve hikmet sahibi birini bulamazsan, kendin git!”

“Mide dolarsa, tefekkür uykuya dalar. Azalar da ibadetten geri kalır!”

“Ey oğlum! Öyle arkadaş seçki, ayrıldığınız zaman, ne sen onları, ne de onlar seni dillerine dolasınlar!”

“Ey oğlum! Dünya hayatı kısadır. Senin oradaki ömrün ise, daha da kısadır. Bu kısa ömrün de az bir kısmı kalmıştır.”

Rivayete göre Lokman Hakîm’in yüzük taşında şunlar yazılı idi:

“Gördüğünü gizlemen, şüphe ettiğini açıklamandan daha güzeldir!”25

Lokman’ın (as) vefatı 

Lokman (as); Beytülmakdis yakınındaki Remle şehrinde vefat etti. Mescid ile çarşı arasındaki yere gömüldü. Lokman (as): Kısa boylu, yassı ve çökük burunlu, simsiyah tenli, kalın dudaklı, enli ve yarık ayaklı idi. 26 

Siyah tenli bir zat gelip Said b. Müseyyeb’e; teninin siyah oluşunun hükmünü sormuştu. Said b. Müseyyeb, ona:

 “Sen, siyah tenlisin diye üzülme! Çünki, insanların hayırlılarından, üç siyah tenli: Bilal, Ömer b. Hattâbın âzadlısı Mihca’ ve Mısır siyahlarından kalın dudaklı Lokman Hakîm de siyah tenli idi!” demiştir.27 

Lokman’a (as): “Senin yüzün, ne için çok çirkindir?” denilince; Lokman (as):

“Sen, nakşı veya nakş edeni, onunla, ayıplayabilir misin?” demiştir.28

Dipnotlar:

24- İmam Gazalî, İhya, c. 2, s. 165-166

25- O. N. Topbaş, Nebiler Silsilesi, c. 3, s. 257-258

26- A. b. Hanbel-Ezzühd s.64,

27- Taberî-Tefsir c.21,s.67, Sâlebî-Arais s.348

28- Sâlebî-Arais s.350