Tahsildarlar, Salebe’nin yanından ayrılıp, Sülemî’nin yanına vardılar. Sülemî, sadaka ve zekât hakkındaki yazıyı dinledikten sonra, develerinin en iyisine baktı ve onu sadaka ve zekât olarak ayırıp teslim etmek üzere tahsildarları karşıladı.
Tahsildarlar zekât için ayrılan deveyi gördükleri zaman:
“Senin bunu vermen gerekmez! Biz bunu senden almayı istemiyoruz!” dediler. Sülemî:
“Hayır! Alınız bunu! Ben bunu gönül hoşluğuyla (gönlümden koparak) veriyorum. O da benimdir (Allah’ın emriyle verildiği için, benim demektir)” dedi. Bunun üzerine, tahsildarlar Sülemî’nin ayırdığı zekât ve sadakasını aldılar.
Zekât toplama işini bitirince, dönüp Salebe’ye tekrar uğradılar. Salebe:
“Yazınızı bana gösterin!” dedi. Yazının içine baktı:
“Nedir bu? Ancak cizyedir! Nedir bu? Ancak cizyenin kız kardeşi! Siz, hele şimdi bir dönüp gidin! Ben bir düşüneyim bakayım!” dedi.
Tahsildarlar, Salebe’nin yanından ayrılıp, Peygamberimizin (asm) yanına geldiler. Peygamberimiz (asm), daha onlar konuşmadan “Vâh Salebeye! Vâh Salebe’ye!” buyurdu.5
Sülemî için de, bereket duası yaptı. Tahsildarlar Salebe’nin ve Sülemî’nin yaptıklarını Peygamberimize (asm) haber verdiler. Bunun üzerine, Allah, indirdiği ayetlerde mealen şöyle buyuruyordu:
“Onlardan kimi de Allah’a şöyle kesin söz vermişlerdi: ‘Eğer Allah bize lütfundan verirse, biz de mutlaka zekât ve teberrûda bulunacak ve elbette iyi insanlardan olacağız.’ Fakat Allah lütfundan onlara servet verince cimrilik edip mallarının hakkını vermediler. Zaten onlar yan çizip duruyorlardı. Allah’a verdikleri sözden dönmeleri ve yalan söylemeyi âdet edinmeleri sebebiyle, Allah da bu işlerinin neticesini, kalplerinde kıyamet gününe kadar sürecek bir münafıklık kıldı.” 6
Salebe’nin akrabalarından bir zât, bunu işitince, onun yanına gitti ve “Yazıklar olsun sana ey Salebe! Allah senin hakkında şöyle şöyle ayetler indirdi!” dedi. Salebe, hemen kalkıp Peygamberimize (asm) geldi. Zekâtını kabul buyurmasını istedi.
Peygamber Efendimiz (asm):
“Allah senin zekâtını kabul etmekten beni men etti!” buyurdu. Salebe başına toprak saçınca, Resûlullah (asm):
“Bunu sen kendin yaptın. Ben sana emretmiştim, beni dinlemedin!” buyurdu, onun zekâtını almaya yanaşmadı, vefatına kadar da ondan hiçbir şey kabul etmedi.
Hz. Ebu Bekir (ra) halife olunca, Salebe onun yanına geldi:
“Sen benim Resûlullah’ın (asm) yanındaki mevkiimi, Ensar içindeki yerimi biliyorsun, zekâtımı kabul et!” dedi. Hz. Ebu Bekir (ra):
“Resûlullah’ın (asm) kabul etmediğini ben kabul edeceğim ha!” dedi ve vefatına kadar onun zekâtını kabul etmedi. Hz. Ömer, halife olunca, Salebe ona geldi ve: “Ey mü’minlerin emîri! Zekâtımı kabul et!” dedi. Hz. Ömer: “Resûlullah (asm) senin zekâtını kabul etmemiş, Ebu Bekir (ra) de etmemiş! Ben kabul edeceğim ha! Ben senin zekâtını kabul edemem!” dedi ve vefatına kadar da, onun zekâtını kabul etmedi. Hz. Osman halife olunca, Salebe onun yanına geldi ve zekâtını kabul etmesini istedi. Hz. Osman:
“Resûlullah’ın da (asm) Ebu Bekir’in (ra) de, Ömer’in de kabul etmedikleri zekâtı, ben de senden kabul edemem!” dedi ve kabul etmedi.
Salebe, Hz. Osman’ın halifeliği devrinde ölüp gitti.7
Hakkından gelemediği zenginlik ona dünyada da ahirette de felaket yaşatmıştır.
Dipnotlar:
5. Zemahşeri, Keşşaf, 2: 203,
6. Tevbe suresi, 75-77
7. Taberî, Tefsîr, 10: 190-191, Beyhakî, Delâilü’n-Nübüvve, 5: 291-292