2026’nın ilk dokuz ayında AB’ye 22,9 milyar dolarlık otomotiv ihracatı yapan Türkiye, IAA müzakerelerinde mevcut tesislerin yanı sıra gelecekteki batarya, parça ve yeni araç modeli yatırımlarının da kapsama alınmasını hedefliyor.

AB'NİN SANAYİ HIZLANDIRMA YASASI VE TÜRKİYE İHRACATINDAKİ YERİ

Avrupa Komisyonu’nun Sanayi Hızlandırma Yasası olarak anılan Industrial Accelerator Act (IAA) teklifi, belirli kamu alımları ve desteklerde üretim yeri ile bileşen menşeini daha belirleyici hale getirmeyi öngörüyor. İTO 52. Komite Başkanı ve Motor Aşin CEO’su Saim Aşçı, henüz yasama sürecindeki düzenlemenin Türk otomotiv sanayisi açısından yeni model yatırımlarını, parça siparişlerini ve teknoloji kapasitesini birlikte ilgilendirdiğini belirtti. Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) verilerine göre Türkiye, 2026’nın ocak–eylül döneminde gerçekleştirdiği 31,1 milyar dolarlık otomotiv ihracatının 22,9 milyar dolarını (%73,7) AB ülkelerine yaptı. Tedarik endüstrisi ihracatı ise aynı dönemde 12,1 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

"YENİ MODEL KARARLARINDA BELİRSİZLİK YATIRIM MALİYETİNE DÖNÜŞÜR"

Yatırım kararlarının üretim başlamadan yıllar önce şekillendiğine işaret eden Aşçı, “Bir üretici yeni modelinin yerini seçerken müşterisinin hangi teşviklerden yararlanacağını da hesaplar. Türkiye’de üretimin gelecekte hangi şartlarla destekleneceği belirsizleşirse, bu belirsizlik yatırım masasına maliyet olarak girer. Bizim önceliğimiz, bir sonraki modelin ve yeni teknolojinin Türkiye’de üretilebilmesini güvence altına almak olmalı” açıklamasını yaptı. ACEA’nın Eylül 2026 pozisyon belgesinde Türkiye’nin coğrafi kapsama alınmasının savunulduğunu hatırlatan Aşçı, bunun sadece mevcut tesislerle sınırlı kalmaması, yeni batarya ve bağımsız Türk tedarikçi yatırımlarını da koruması gerektiğini vurguladı.

AB TEKLİFİNDEKİ ÜÇ OLASI SENARYO

Komisyonun 4 Mart 2026 tarihli ilk teklifine göre, elektrikli ve hibrit araçlarda Birlik içinde montaj şartı aranırken batarya hariç bileşenlerde en az %70 Birlik menşeli içerik öngörülüyor. Türkiye açısından süreç üç farklı senaryoyu barındırıyor: Tam ve kalıcı dahil olma senaryosunda yeni model ve batarya yatırımlarında teşvik belirsizliği azalırken; mevcut faaliyetlerle sınırlı istisna senaryosunda bugünkü tesisler korunup yeni projeler açıkta kalabiliyor. Kapsam dışında kalma durumunda ise destekli pazarlara yönelik yeni projelerin AB içindeki tesislere kayması ve Türk parçalarının ikamesi riski doğuyor. Ticaret Bakanlığı da 19 Ekim’de Türk otomotiv sanayisinin tüm hükümleriyle kapsama alınması için girişimlerin sürdüğünü duyurdu.

YABANCI YATIRIMLARDA YERLİ TEDARİKÇİ

Çinli üreticiler dahil tüm yatırımcılar için Türkiye’de oluşturulan yetkinliğe odaklanılması gerektiğini belirten Aşçı, fabrikanın tabelasından çok bıraktığı mühendislik ve yerli tedarikçi yetkinliğine bakılması çağrısında bulundu. Dönüşümün satış sonrası bakım ve onarım ağına da ulaşması gerektiğini söyleyen Aşçı, elektrikli araçlarda teşhis, batarya onarımı ve elektronik parça yetkinliklerinin geliştirilmesinin kalıcı rekabet gücü sağlayacağını ifade etti.

Haber Merkezi