"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

Hayaller kurun, ama peşlerinden gitmeyin!

Ali FERŞADOĞLU
21 Mayıs 2024, Salı
“Benim hayallerim var! Hayallerimin peşinde gittim, kazandım, siz de gidin!” tavsiyesi hayal ve sakıncalı.

Zira başarıya ulaştıran hayal değil; akıl, kalb, vicdan ve sair temel his, lâtifeler ve istişaredir. Hayal kurun, hayallerinize gaye yükleyin, ama, sırf onların peşlerinden gitmeyin! 

Öğrenmenin, zihnin ilk ba­sa­ma­ğı olan “Ha­yal, du­y­gu­la­rı­mı­zın en ge­ni­şi,1 en sü­rat­li­si­;2 ak­lın, kal­bin hiz­met­çi­si, yar­dım­cı­sı, tas­vir­ci­si­;3 misal âle­mi­nin kü­çük bir ör­ne­ği4 ve bu âlem­le ir­ti­ba­tı­mı­zı sağ­layan”5 duygumuzdur. Zihnimizde bilgiye bir şe­yi “Evvela ta­ha­y­yül”.6 ederek başlarız. Ha­yal, ay­nı za­man­da “te­dâi-yi ef­kârı” (fi­kir çağ­rı­şı­mını)7 yaparak hatırlatır.

Niçin hayal kurarız? Dün­ya meş­ga­le­le­ri, iç içe ya­şa­dı­ğı­mız mad­dî-ma­ne­vî problemler sı­kın­tı­lar bi­zi bu­nal­tır. “Kal­bi­miz yo­ru­lur; fi­kir ken­di­si­ni eğ­len­dir­mek için ras­ge­le bir şey­le meş­gul ol­mak is­ter”8 ve ha­yal­le­rin renk­li, kimi zaman pembe dün­ya­sı­na da­la­rız. Aslında ha­yal ol­ma­say­dı ge­liş­me ol­maz­dı. Ha­yal­le­r ga­ye yüklersek ke­şif gü­cü­mü­zü ar­tı­rır, du­y­gu ve dü­şün­ce­le­ri­mi­zi par­la­tı­rız. Ancak, hakikat ile ha­yal ara­sın­da­ki sınır iyi belirlenmeli. “Ha­ki­ka­ti in­cit­me­mek ve ağır gel­me­mek ve ha­ki­ka­te mi­sal ol­mak ve ha­ki­kat­ten yar­dım is­temek şar­tıy­la ha­yal­le­ri­mi­ze cevelan ve şaşaa”9 verebiliriz.  

Ha­ya­lin ka­li­te­si­ni yük­selt­me­nin yol­la­rın­dan bi­ri­si de ona ul­vî “ga­ye­ler” yük­le­mek, fik­rî, il­mî, sa­na­t ve hiz­me­te yö­neltmektir. “Bir gàye-i hayal olmazsa, yahut nisyan basarsa, ya tenâsi edilse; elbette zihinler enelere dönerler, etrafında gezerler.”10 “Tahayyülde safsata hâsıl olur, mezcine eğer olmaz muktedir.”11 Yani, hayal ile hakikati bütünleştirmezse, kişi ekoistleşir, “şöyle şöyle güçlüyüm, böyle zenginim, en yüksek makal benim!” diyerek saçma sapan hayallerini uygulamaya kalkar!

Ha­ri­ku­la­de­liğe kar­şı mey­li­miz ve ha­ya­le kar­şı iş­ta­hı­mız, mü­ba­la­ğa­yı do­ğu­rur. Mü­ba­la­ğa mey­li, çok ha­yal­le­ri top­lar, bü­yü­tür.12 Mübalağa etmemeli.”13 Zira, mübalağa ihtilalcidir. Eğer ha­ya­li ve­ri­li­şi is­ti­ka­me­t ve öl­çü­sün­de kul­lan­maz­sak onu sap­tı­ra­bi­lir, ha­yal­pe­rest­lik has­ta­lı­ğı­na14 ya­ka­la­na­bi­li­riz. Zira, “Tahayyülde safsata hâsıl olur, mezcine eğer olmaz muktedir.”15

Sonuç: Hayallimiz vazifesini yapsın; biz akıl, kalb, vicdan ve istişarenin peşinde gidelim!

Dipnotlar: 

1-bknz., Söz­ler, Enst./intr. s. 84.; 

2-bknz., Mesn­evî-i Nuri­ye, s. 57.; 

3-Age, s. 100.; 

4-bknz., Bar­la Lâ­hi­ka­sı, s. 188.; 

5-bknz., İç­ti­mâî Re­çe­te­ler, c. 2, s. 258.; 

6-bknz., Söz­ler, s. 647.; 

7-bknz., Age., s. 250.; 

8-bknz., Age., s. 54.; 

9-bknz., Muhakemat, s. 89.; 

10-Sözler, s. 649.; 

11-Sözler, s. 647.; 

12-Muhakemat., s. 88.; 

13-Age., s. 78.; 

14-Age., s. 249.; 

15-Sözler, s. 647.

Okunma Sayısı: 1004
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
  • Erhan

    21.5.2024 10:05:48

    Hayalle yaşarken fani dünyada Zamanı içmişiz haberimiz yok Ömürle yüzyüze geldik aynada Harcanıp gitmişiz haberimiz yok,

(*)

Namaz Vakitleri

  • İmsak

  • Güneş

  • Öğle

  • İkindi

  • Akşam

  • Yatsı