"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

“Kaderimde yazılmışsa benim ne suçum var?”

Ali FERŞADOĞLU
07 Mayıs 2022, Cumartesi
Bir okuyucumuz, “Madem Allah her şeyi ezelden takdir etmiş ve yazmıştır; öyle ise, benim ne suçum var?” diye sordu.

İlahi bir plan ve program olan kader, Alim-i mutlak olan Allah’ın “olmuş ve olacak herşeyi planlayıp yazması” Uluhiyet ve rububiyetinin gereğidir. Problem, kaderin “ızdırari ve ihtiyari/hür irade” şeklinde olduğunu bilmemekten kaynaklanıyor. 

İtiraz edilen, “Hayatımız, söz ve fiillerimizin hepsi tek tek yazılmış ve programlanmışsa bizim ne suçumuz var?” şeklindeki soruyla ortaya çıkıyor. Fiil, söz ve tavırlarımız iki türlü ortaya çıkar: 

• İrademizin hiçbir müdahalesinin olmadığı, ızdırari, mecburi olarak yaptıklarımız...  

• Hür irademizle işlediklerimiz…  

Izdırari kader, okuldur. Ders çalışmak ve not, “hür irade” ile gerçekleşir. Çalışıp-çalışmamada zorlama yoktur. Ki, “ızdırar” varsa “mesuliyet” de yoktur… Hür irademizle tercihlerimiz de kader çerçevesinde daha önceden yazılması, bizi yapmaya zorlamaz. Tıpkı, astronomi alimlerinin önceden ay ve güneş tutulmalarını yazmaları gibi. Ay ve güneş, astronomi alimleri yazdığı için değil, tutulacakları için yazdılar. “Bilmek ve yazmak” sonucu etkilemez.  

“Hür irademizle yapacağımız tüm işler”, ilim sıfatına bağlıdır, “irade” sıfatına değil. Yani, Allah ne yapacağımızı bildiği için yazdı, yoksa, yazdığı için yapmıyoruz! Ki, “falan kulum şöyle şöyle yapsın!” diye yazmıyor, “şöyle şöyle yapacak!” diye yazıyor. Kul ister, Allah yaratır!  

Kader, hür irade ve önceden bilip yazmayı şu harika misal zihnimize yerleştirir: Kameraya bağlı 100 katlı bir apartman asansörü farz ediniz. 50. katından yukarısı iman, ibadet, iyilik ve güzellikler; aşağısı çirkin ve kötü yerler olsun. İki kişi asansöre bindiniz. Hür iradenizle siz 99.’cu, diğeri 1.’ci kata bastı. Düğmelere basışta herhangi bir cebir ve zorlama olmadığını, hür iradenizle tercih yaptığınızı “halen ve vicdanen” bilirsiniz. Siz, kaçıncı katın düğmesine bastığınız kameradan takip edilip yazılıyor. Ve dakikalar sonrası her ikiniz de tercih ettiğiniz kata gideceksiniz. Siz o kata çıkmadan, öbürü inmeden önce yazıldığı için çıkmıyor veya inmiyor; çıkacağınız veya ineceği için yazılıyor… Tercih sizindir. Öyle ise, sonuç da size aittir. 

Burada anlaşılması gereken önemli bir nokta da asansörü, elektrik, elektronik sistemini siz kurmadınız. Asansörü kendi gücünüzle de çalıştırmıyorsunuz, yani, asansörü sırtlayıp siz çıkarmıyorsunuz! Ki, sizin elinizde “düğmeye basma iradesi ve meylinden” başka hiçbir şey yok! 

İşte kader ve cüz’i irade dediğimiz “hür irade” meselesi budur. Ki, mealen, “Her insanın yaptığı işleri boynuna astık, kıyamet günü de apaçık yazılmış bir kitap olarak meydana çıkaracağız, herkes, ne yapmışsa o kitapta yazılmış bulacak.” (İsra Suresi, 13.) denmiştir.

Okunma Sayısı: 2753
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
  • Cenk Çalık

    7.5.2022 16:25:54

    Toptancı yaklaşım kişiyi vartaya sürüklüyor. Ayrım yapmak şart. Izdırari ve hür irade ayrımını bilmek yanlış anlamayı önlüyor. Teorik bilgiler ve tanımlamalar bizim gibi avamın anlamasına yeterli olmuyor. Okulun ızdırari kadere, ders çalışmak ve not almanın hür iradeye benzetilmesi mevzuyu daha veciz özetliyor ve anlamaya imkan tanıyor. Mesuliyetin nerede başlayıp bittiğine kuvvetli bir delil oluyor. " “Hür irademizle yapacağımız tüm işler”, ilim sıfatına bağlıdır, “irade” sıfatına değil." cümleside muhteşem bir tespit olmuş. "İlim maluma tabidir." kaidesinin veciz bir şerhi olarak düşünebiliriz. Asansör örneğide teorik bilginin pratiğini nazara vererek iki kere iki dört eder katiyetinde ispat ediyor. Allah razı olsun Ali ağabey. Daha önce ifade etmeye çalıştığım gibi hususan gençlerin zihinlerinde bu ve benzeri soru işareti bırakan mevzulardaki makaleleriniz istifadeye medar oluyor. Bu konulardaki ihtiyaç da gayet şedit. Devamını bekliyoruz. Baki selamlar.

  • M. Selim

    7.5.2022 11:38:18

    Harika bir "kader" yorumu olmuş. Allah sizden razı olsun. Elimden geldiğince paylaşmaya çalışacağım.

  • Oğuz Yiğiter

    7.5.2022 03:10:41

    Tahkikî iman derslerini almamış avam-ı ehl-i ımanın kader itikadlarına ilişen can alıcı bir sual. Tahkik ehlince umuma mal edilmesi gereken önemli itikadî bir mesele. Tebrikler, dualar...

(*)

Namaz Vakitleri

  • İmsak

  • Güneş

  • Öğle

  • İkindi

  • Akşam

  • Yatsı