Siyaset arenasında çok kullanılan “Halka hizmet, Hakk’a hizmettir” sözü, iş başındaki herhangi idarecinin dinî referansla hizmetine dikkat çekmesi ya da zımni olarak, iş başına geldiğinde bu anlayışla hizmet edeceğinin vaadidir.

Bu söz, tasavvufî bir kelâm-ı kibar olmanın yanında, sorumluluğu; dolayısıyla, devleti idare eden kimsenin halkına karşı bakış açısını ve niyetini ortaya koymaktır.

Bir makama gelinceye kadarki serencam, bir zahmet; geldikten sonraki idarî mesuliyet ise, ağır bir külfet. Bütün bunları omuzladıktan sonra kantarın topunu kaçırmak ve “devlet içinde devlet” olmak; yani keyfe mâ yeşâ (nasıl isterse) o şekilde tasarrufta bulunmak ise, bir garabettir.

Hâlbuki, günümüz Türkçesiyle, Hz. Ömer’in (ra) “Dicle kenarında bir kurt bir koyunu kapsa (veya kaybolsa), Allah’ın adaleti gelir de onun hesabını Ömer’den sorar” meşhur sözü, yöneticilerin omuzlarındaki büyük sorumluluğu ve adaletin “mutlak” olması gerektiğini anlatır.

Çünkü: “Hepiniz çobansınız ve hepiniz güttüğünüz sürüden sorumlusunuz. Devlet reisi de bir çobandır ve sürüsünden sorumludur”1 hadis-i şerifi, işin asla su götürmez oluşunu nazara vermektedir.

İslâm tarihinden bir örnek:

Rivayet o ki, Ömer bin Abdülaziz halife seçildiğinde o zamanın maneviyat büyüklerine sorar:

“Ben bu halifeliğe ehil (liyakatli) olmadığım hâlde üzerime tevdi edildi. Çaresizlik içindeyim. Bana ne nasihatte bulunursunuz?”

Onlar, şöyle cevap verirler:

“Sen eğer bu yüce makamdan günah kazanmadan kurtulmak istiyorsan, kendine; ‘Bu ülkenin yaşlıları benim anam, babamdır. Gençleri kardeşlerim, çocukları da evlâtlarımdır’ de. Şayet anana, babana, kardeşlerine ve çocuklarına lâyık görmediğin bir muameleyi onlara da lâyık görmezsen, kurtulursun.”

Empati/duygudaşlık işte, bu!

Halka hizmet etmek isteyen, önce kendi hâne halkından başlamalı; yani aile efradını göz önünde bulundurmalı. Onlara karşı olan niyetiyle, tutumuyla, davranışıyla, ihsanıyla sınıfı geçerse; icraatında “hep bana” demez, halkını da “ana, baba, kardeş, evlât” kategorisinde görür ve bu niyetinde samimi olursa, hizmeti, umulur ki “Hakka hizmet” sayılır.

“Hakka hizmet” tabiri, önü açık bir kelâm.

Bu söz, Allah’ın rızasına matuf her ne varsa kapsar:

Başta memleketin sınırlarını, güvenliğini, hazinesini korumak. Halkın inanç ve ibadet hürriyetini, geçimini, emniyetini, sağlığını; mülkiyet hakkını, fikir hürriyetini, teşebbüs hürriyetini haleldar edecek kararlar almamak, icraatta bulunmamak “Halka hizmet”; neticeten, “Hakka hizmet” demektir.

İnsan yeryüzünde, ister ûlül-emr, ister emir-ber nefer olsun; Peygamberimiz Hz. Muhammed’in (asm), Muaz bin Cebel’i Yemen’e gönderirken söylediği “Mazlumun bedduasından sakın! Çünkü onunla Allah arasında hiçbir perde yoktur”2 hadis-i şerifinin manasıyla birebir örtüşen, “Alma mazlumun ahını, çıkar aheste” atasözünü hayatına paratoner yapan, kazanır.

Vesselâm.

Dipnotlar:

1- Buhârî, Cuma, 11.

2- Buhârî, Zekât, 63.