Tabiî başörtüsü yasağı denildiğinde akla büyük ölçüde Türkiye’de yaşanan “28 Şubat süreci” gelir. Ülkemizde 28 Şubat 1997 tarihinde yapılan Millî Güvenlik Kurulu (MGK) toplantısı sonucunda açıklanan kararlarla başlayan bu süreç, siyasî tarihe “postmodern darbe” olarak geçti.

Azerbaycan’da başörtülü öğrencilerin okullara alınmamasına yönelik protestolar sürerken Bakü yakınlarındaki bir köyde bazı insanların gözaltına alındığı haber veriliyor. Gözaltına alınanlardan bir kısmının idari tutukluluk kapsamında cezalandırıldığı, büyük bölümü hakkında ise ceza soruşturması açıldığı iddia ediliyor. 

Azerbaycan’daki protestolar, hükümetin Eylül ayında kabul ettiği ve Ekim ayında uygulamaya koyduğu yeni kıyafet düzenlemelerinin ardından başlamış durumda. Haberlere göre 21 Eylül’de öğrenci kıyafetlerine, 6 Ekim’de ise öğretmenlerin kıyafetlerine ilişkin yeni kurallar kabul edildi. Düzenlemelerde doğrudan başörtüsü ifadesi kullanılmamasına rağmen okul üniformasının bütünlüğünü bozan ve laik eğitim ilkesiyle bağdaşmadığı değerlendirilen kıyafet unsurlarına sınırlamalar getirildiği açıklanmış durumda.

Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), 21 Ekim’de yayımladığı açıklamada Azerbaycan’daki başörtüsü kısıtlamalarının kaldırılmasını ve protestolar nedeniyle gözaltına alınan kişilerin serbest bırakılmasını istemiş. Örgütün Doğu Avrupa ve Orta Asya Direktörü Marie Struthers, başörtüsü takan kız öğrencilerin sınıflara alınmamasının ayrımcılık olduğunu belirtip uygulamanın eğitim hakkının yanı sıra din ve ifade özgürlüğünü ihlal ettiğini söylemiş. (karar.com, 22 Ekim 2026)

Türkiye’de bu mesele çok tartışılıp çok kişi yasak mağduru olduğu için, bu konuda Azerbaycanlı idarecilere tavsiyede bulunma hakkı olsa gerek. Nerede uygulanırsa uygulansın, başörtüsü yasağı yanlıştır ve en büyük mağduru da kız öğrenciler olmaktadır. İnsanlığın daha fazla hak, daha fazla hukuk istediği bir dönemde böyle bir yasağın uzun süre devam etmesi pek de mümkün görünmüyor. O halde okul çağındaki başörtülüleri mağdur eden bir uygulamayı başlatmak ve devam ettirmek akıllıca bir iş değil.

Elbette bu meselesi ‘kavga’ ile halletmek mümkün olmaz. Medeni insanlara yakışan, problemleri konuşarak halletmektir. Azerbaycan bu konuda Türkiye’de yaşananları örnek alabilir. Türkiye’de uygulanan yasak sona erdi ve ülke umumi anlamda rahatladı. Bir dönem yasağı yaygınlaştırmak isteyenler hata ettiklerini bugün itiraf ediyorlar. Benzer durumların komşumuzda yaşanmasını arzu etmeyiz. 

Kardeş ülke Azerbaycan’ın “akıl için yol bir” olan “hak, hukuk ve adalet yolu”nda ilerlemesini arzu ederiz.