Hakikî hizmet, “ben” demekle değil, “biz” diyebilmekle mümkündür. Enaniyet buz parçası gibi şahs-ı manevî havuzunda eritilmelidir. Aksi hâlde tarafgirlik ve gurur, uhuvvet bağını zayıflatır.

Tefânî (kardeşinde fani olma), tenkitten kaçınma ve kusuru affetme düsturları, cemaat içi birlik için temel esaslardır. Küçük bir ihtilafın büyüyerek tamiri mümkün olmayan zararlara yol açabileceği uyarısı, sosyal psikoloji açısından da anlamlıdır. Zira güvensizlik ve kırgınlık, kolektif hareket kabiliyetini ortadan kaldırır.

 Günümüz bağlamında uhuvvetin önemi; Çağımızda İslâm dünyasının karşı karşıya bulunduğu siyasî, kültürel ve ahlâkî meydan okumalar, uhuvvet ilkesini daha da hayatî kılmaktadır. İç çekişmeler ve gruplaşmalar, ortak hedefleri zayıflatmakta; toplumsal enerjiyi tüketmektedir. Oysa Kur’ân’ın iman hakikatleri, bütün Müslümanların müşterek paydasıdır.

Bu çerçevede uhuvvet, yalnızca Müslümanlar arası değil; diğer din mensuplarıyla da barışçıl ilişkileri teşvik eden bir anlayışa kapı aralar. Düşmanlığı terk edip ortak insanî değerlerde buluşmak, İslâm’ın rahmet mesajıyla uyumludur. Dünya hayatının geçiciliği dikkate alındığında, adavet yerine muhabbeti esas almak hem dinî hem aklî bir gerekliliktir.

 Uhuvvet, İslâm’ın hem teolojik hem de toplumsal temel taşlarından biridir. Kur’ân ayetleri ve hadisler, mü’minler arasındaki kardeşliği İlâhî bir emir olarak ortaya koymaktadır. Bu kardeşlik; sevgi, merhamet, adalet ve fedakârlık ilkeleriyle şekillenir.

Modern dönemde ise uhuvvet, iç ihtilafları aşmanın ve kolektif direnci artırmanın anahtarıdır. Enaniyetin terk edilmesi, tarafgirliğin bırakılması ve “ben” yerine “biz” bilincinin yerleşmesi, İslâm toplumunun dirliği için zaruridir.

Netice itibarıyla ehl-i hak, enaniyeti terk ederek hakka hizmet edebilir. Gerçek uhuvvet, ferdî iddialardan sıyrılıp ortak iman paydasında birleşmekle mümkündür. Böyle bir bilinç, hem şahsî kemale hem de içtimaî huzura vesile olacaktır.