2016’dan bu yana Cumhurbaşkanı Başdanışmanı olan Oktay Saral, Azerbaycan’daki başörtüsü yasağını eleştirdikten sonra, oradan gelen tepkiler üzerine, Cumhurbaşkanının görevden almasıyla, danışmanlık vazifesinden istifa etmiş. (Görevden alma ve istifa işi garip ama DW’nin haberine göre olay aynen böyle. Ne garip değil ki zaten.)  

Bu basit hadise bazı yönlerden “olay” oldu. 

Kıdemli ve şeddeli muhalif Alparslan Kuytul ve ekibi hakkında açılan son yargı operasyonunun Saral’ın “senin de suyun ısındı” sözünden sonra başlamış olması sebebiyle bu operasyonu Saral’ın ve dolayısıyla Saray’ın yargı üzerindeki gücüne delil sayan birileri sosyal medyada “şimdi de sıra sende, men dakka dukka” gibi şeyler yazıp söyledi. 

Saral, Saray ve yargı ilişkisi hakkındaki hüküm doğru olabilirdi ama delil yanlıştı. Zira o operasyon Saral’ın sözünün üzerinden yirmi dört saat geçmeden başlamıştı. Böyle geniş kapsamlı bir operasyon için hazırlık gerekeceğine göre “o dedi de oldu” denilemez. Ama “o olacağını biliyordu ve bu yüzden bunları dedi” denilebilir. O zaman da “ciddi bir adam bunu neden desin ki” sorusu akla gelir. 

Neyse, bu kısmı geçelim. 

Saral’ın açıklamasının bir kısmı şöyleydi: 

“Makamlar gelip geçer, unvanlar el değiştirir. Asıl mesele, insanın hangi makamda oturduğu değil, hangi değerlerin arkasında durduğudur.”

Doğru, dünya geçici olduğuna göre makamlar da geçicidir. Hepimiz hesap vereceğiz. Hem korkmak ve hem de ümit etmek lazım. 

Ama biz bu makam meselesine takıldık. 

Dünyada ve devlette “danışmanlık makamı” diye bir “makam” var mıdır?

Kamu bürokrasisinde bir hiyerarşi vardır ve emir komuta zinciri buna göre yürür. 

Eskiden bu hiyerarşide aktif görevden kızağa çekilenler danışman yapılırdı ve genellikle “imza attırılmayan ve hatta danışılmayan” olmuş olurdu. 

Siyasette de milletvekili danışmanları diye bir grup vardı ama makamları yoktu. Odaları bile yoktu. Sonra birileri onlar için de küçük bir oda ve bir masa ayarladı ve onlar da makam-mansıp sahibi(!) oldular. Hatta vekil şoförleri bile makam şoförü oldular. 

Üstelik “bizim vekiller ‘devlet vekili’ mi? Milletvekilinin makamı mı var ki bizim de makamımız olsun” dahi demediler.

Sonraları devlette danışmanlar dönemi başladı. Bunlar devletten kartvizit/kimlik sahibi siyasetçiler olarak çeşitli kamu kurumlarının imtiyazlı katlarında geçici süre için ama kalıcıymış gibi sahip oldukları nüfuzlar, odalar ve masalar sayesinde devlete nüfuz ettiler. 

Elbette vazifeleri hiyerarşinin içinde kalmak ve kamusal yetkiyle iş yapmak değildi. O hiyerarşiye en tepeden dahil olup iş/alışveriş takibi yapmakla ya da özel istihbarat bilgilerini intikal ettirmekle görevli sayıldılar. 

Devlet düzeni bu yönden de bozuldu. 

Saral da bunlardan biriydi.

Şimdi görünüşte istifa etti. Hem de racon keserek. Ve istifası –güya- kabul edildi. 

Ama Saray’a girmesini engelleyecek herhangi bir şey yok. Zira orada kapı çok. İlham Aliyev bütün kapıları gözetleyecek değil ya! 

Yani borunun gazı alındı, akış devam ediyor. 

AKP’yi ve MHP’yi Saray’a ve bürokrasiye bu şekilde doldurunca bütün makamlar karışıyor. 

Bizim gibi dışardan bakanlar da işte bu sebeple, “hangi makam hangisinin altında, hangisinin üstünde” bir türlü anlayamıyor. 

Ama biz mühim değiliz. Olan devlet geleneğine oluyor.