İzmir’in muhteşem külliyesinde yaz dersindeyiz. Külliyede yaz derslerini terasta yapmak, artık yerleşen âdetlerimizden oldu.
Hasan Şen ağabeyimiz derse, çok güzel bir giriş yaptı. Peygamberimize (asm) dayandırdığı ifadesi ile kış gecelerinin bereketindeki sırrın uzun olmasında aranmasına işaret ederken, kısa geçen yaz gecesi sohbetlerini de yine hadis kaynaklı üç esasa dayandırdı: Bu üç esas da kıraat-i Kur’ân, münacat-ı Rahman ve sohbet-i ihvan ile devam ettirilirse bereketleneceğine dikkat çekti.
Hasan ağabey bu akşam çok farklı idi. Ahir hayatındaki gençliğinde sohbet-i ihvan arzusuyla dopdolu idi. Hemen her dersinde tecrübe ve hatıralarını naklediyordu. Fakat bu defa öncekilere benzemiyordu.
Kardeşlerle sohbet çok önemlidir ki uhuvvet ve tesanüd bu sohbetlerle beslenir, kuvvet bulur. Ahirzamanda gelecek olan kardeşlerinin sohbetine işaret ediyor, Peygamberimiz (asm).
İrtibatla beslenmeyen bir sohbet düşünülemez ve sağlıklı da olmaz. Bediüzzaman, sadece irtibatta azamî olunmasını isterken kardeşler arasındaki irtibatın önemine de vurgu yapmaktadır.
Hasan ağabeyin naklettiği hatırasında Ali Ulvi Kurucu’nun, 1970’li yıllarda Medine’de eski bir devlet başkanıyla görüşmesinde Türkiye konuşulur.
“Türkiye’den hacca gelen var mı?”, diye sorar. “Var, efendim yüz kırk bin aday”, derler. Bu cevabı alan zat, yan odada iki rekât namaz kılıp geldikten sonra ağlamaya başlar. Yanındakiler şaşırarak kendisini rencide edici bir şeyler mi söyledik, deyince o da “Üzüntümden değil sevincimden ağlıyorum. Lozan’ın iç yüzünü bilen sayılı diplomatlardan biriyim. Lozan’da alınan karar; Türkiye ya Hıristiyanlaştırılacak ya da dinsizleştirilecek. Orada, bu karar alındı. Evet, sevincimden ağlıyorum, eğer 1970 senesinde yüz kırk bin hacı adayını Türkiye, Kâbe’ye gönderebiliyorsa o zaman Lozan’da alınan karar, muvaffak olamadı, işte ben buna seviniyorum. Bu kadar kişinin hacca gönderilmesi çok sevindiricidir, beni sevinçten ağlatan da budur.”
Hasan ağabey devamla, Lozan gibi nice meseleler var ki bunlar çok önemlidir. Bunların bilinmesi sadece günümüzün değil geleceğimizin de aydınlatılmasına faydalı olacaktır. İlim erbabına bu konuda çok iş düşmektedir. Tarihi belgelerle Lozan’da yaşananlar, kamuoyuna nakledilmelidir, istikbalimizle oynananlar, yapılan plânlar ifşa edilip, gereken tedbirin alınmasına vesile olmalılar.
Anadolu’nun bir evlâdı olan Ali Ulvi Kurucu, Konya’nın Karatay ilçesine bağlı Sakyatan Köyü’ndendir. Babası İbrahim Efendi, 1939 yılında Türkiye’de evlâdlarının iyi yetiştirilemeyeceği endişesiyle Arabistan’a yerleşir. Orada iyi yetişen Ali Ulvi Kurucu, devrin önde gelen şahsiyetleriyle görüşür, bilgi alır, ders alır.1 Medine’ye gelenlerle yaptığı görüşmeyi de yukarıda Hasan Şen ağabey vesilesiyle nakletmiştik.
Türkiye ile bağını hiç kesmeyen Ali Ulvi, Atıf Ural’ın 1957 yılındaki teklifiyle Tarihçe-i Hayat’taki Önsöz’ü yazar.
Necip Fazıl Kısakürek’in Büyük Doğu Mecmuası’ nın 14 Ekim 1949 tarihli 29. Sayısında “Lozan’ın İçyüzü” başlıklı yazıyı Üstad Bediüzzaman, Emirdağ Lâhikası’na ekler.
Lozan’daki anlaşmanın gizli maddelerin olduğunun bilgi kaynağı Necip Fazıl ve devrin vekillerinden İbrahim Aras’tır. Ve bu bilgiler, Said Nursî tarafından Risale-i Nur’a dâhil edilmesiyle kamuoyuna yayılır.2
O maddelerden olan petrol ve madenlerin çıkarılmaması, doğrusu Türkiye’nin irade hürriyetine bir engeldi. Devam eden yıllarda ezanın Türkçe okunması, Kur’ân öğreniminin yasaklığı, medreselerin kapatılması, hilafetin kaldırılması, harf devrimi, camilerin depo veya ahıra çevrilmesi, dindarların baskı altına alınması, dinî neşriyata getirilen yasakların bu anlaşmadaki gizli madde ile alâkasız olduğu söylenemez.3
Dipnotlar:
1. https://www.konyapedia.com/makale/2918/kurucu-ali-ulvi
2. https://www.risalehaber.com/said-nursi-lozanin-gizli-maddelerini-niye-yayinladi-431772h.htm
3. Fazla bilgi için bak: https://www.yeniasya.com.tr/m-latif-salihoglu/lozan-da-dinden-cikma-sozu-verildi-6_412290; https://www.gzt.com/derin-tarih/bediuzzamandan-necip-fazilaseni-elli-talebemkadar-hizmet-etmisbir-talebe-sayiyorum-2751788