Meselâ, Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, pek çok defa “Orta gelir tuzağı”nın (Gelir seviyesini orta düzeye ulaştırdıktan sonra daha üst seviyelere çıkaramamak) Türkiye için önemli bir risk olduğunu belirten konuşmalar yaptı. (Misal olarak şu adrese bakılabilir: http://www.ntvmsnbc.com/id/25369673/)
Ekonomiyi doğrudan ilgilendiren “Orta gelir tuzağı” ile ilgili görüş beyan eden çok sayıda siyasetçi ve uzman var. Tamamı, bu meselenin önemine dikkat çekiyor ve bu tuzaktan, ancak reformlar yapılarak çıkılabileceğini ifade ediyor.
Türk Girişim ve İş Dünyası Konfederasyonu (TÜRKONFED) Başkanı Süleyman Onatça, benzer şekilde başka bir tehlikeye de dikkat çekmiş: Orta demokrasi tuzağı!
Türkiye geneline yayılmış 22 federasyon ve 151 derneği temsil eden TÜRKONFED Başkanı Onatça şöyle demiş: “Türkiye bugün sadece iktisadî olarak orta gelir tuzağında değil, aynı zamanda orta gelişmiş demokrasi tuzağına düşmüştür. Türkiye’nin kaliteli bir demokrasiye ihtiyacı var. Türkiye’de insanlar gelecek kaygısı taşıyor. Herkes kamplaşmadan kaygı duyuyor. Bu kaygıyı ortadan kaldıracak, (...) herkesi kucaklayan bir cumhurbaşkanına ihtiyaç var.” (Konuşan: Zafer Özcan, Bugün g., 10 Haziran 2014)
Türkiye’de bölgeler arasında çok ciddî gelişmişlik farkları olduğu hatırlatan Onatça, “Şu anki büyüme ve gelir dağılımı ile 2023 hedeflerini yakalayamayız. 15 bin dolar gelirli illerimizin yanında, 3 bin dolar gelirli iller var. Bu sürdürülebilir değildir” demiş.
Elbette gelir dağılımı adaletsizliği sadece Türkiye’nin derdi değil. Dünyanın başka ülkelerinde de bu sıkıntı var. Fakat Türkiye bu konuda “en kötü ülkeler ligi”nde bulunuyormuş: “İsviçre gibi gelişmiş ülkelerde en çok kazanan ile en az kazanan arasındaki gelir farkı 1,6 kat. (...) Dünyada en kötü gelir dağılımı olan ülkelerde fark 4,5 kat. Türkiye’de ise 4,3 kat. Yani biz en kötüler ligindeyiz.”
Türkiye’yi idare edenlerden “Orta gelir tuzağı” ile ilgili değerlendirmeler duyuluyordu, ama “Orta demokrasi tuzağı” tesbiti pek yapılmamıştı. O halde Türkiye’nin önünde duran “Orta demokrasi tuzağı”nı da hem görmek hem de tuzağı aşmak gerekecek.
Bu ve benzer tuzaklardan çıkış yolu ve çaresi farklı değil. Hem “Orta gelir tuzağı” hem de “Orta demokrasi tuzağı”ndan çıkış yolu belli: “Hukuk ve demokrasi.” Ya da “daha çok hukuk, daha çok demokrasi...”
Bu tesbitler, 1990’ların başında katıldığımız bir toplantıda yapılan tesbitleri hatırlattı. O günkü konuşması, mealen şöyle demiş: “Türkiye’yi böldürmeyiz diyorsunuz, ama ekonomik olarak zaten bölmüşsünüz. Şırnak’ın millî geliri 500 (beşyüz) dolar, Şişli’nin geliri 5000 (beşbin) dolar. Bu bölünmüşlük değil mi?” (Demek ki o zamanlar millî gelir bu seviyelerdeydi...)
Ülkemiz, ‘tuzak’lardan tuzak beğenmek mecburiyetinde bırakılmamalı. Her türlü tuzağı aşabilecek imkânlara sahibiz. Un, tuz ve şekerimiz var; şükürler olsun. O halde ağız tadında bir ‘helva’ yapmak için niçin kolları sıvamıyoruz.
Beyler; hak, hukuk, adalet ve insan hakları yolunda ilerleyelim...