Keşke paraların eğitime gittiği müjdesini vermek mümkün olsaydı.
Tam aksine dünyanın parası yine büyük ölçüde silahlanmaya harcanmış. Bir araştırmaya göre küresel askeri harcamalar, 2023’te reel olarak yıllık yüzde 6,8 yükselerek 2 trilyon 443 milyar dolar ile rekor kırmış.
“Güzel haber” vermek isterdik, ama bu defa “moral bozan ve üzüntü veren” bu haberi özetlemek durumundayız. Haber şöyle: “Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI), 2023 yılına ilişkin küresel askeri harcamalar raporunu açıkladı. Küresel askeri harcamaların, 2023’te bir önceki yıla göre reel olarak yüzde 6,8 artışla 2 trilyon 443 milyar dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesini gördüğü belirtilen raporda, geçen yılki artışta, Avrupa, Afrika ve Orta Doğu’da askeri harcamalardaki keskin yükselişin etkili olduğu vurgulandı. Raporda, küresel askeri harcamaların 9 yıldır art arda yükseldiği ve son 3 yıldır rekor yenilediği kaydedilerek, küresel olarak kişi başına askeri harcamanın 306 dolarla 1990’dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştığı ifade edildi.”
Tabii ki dünya paraları silaha yatırırken ülkemiz de geri durmamış. Aynı habere göre Türkiye’nin askeri harcamaları 2014-2023 döneminde yüzde 59 artmış. Türkiye’nin 2014-2023 döneminde askeri harcamalarının yüzde 59 arttığına işaret edilen raporda, ülkenin 2023’deki askeri harcamalarının bir önceki yıla göre yüzde 37 artarak 15,8 milyar dolar olduğu bildirilmiş.
Haberde şu bilgiler de var: “SIPRI raporunda, geçen yıl küresel askeri harcamaların tüm bölgelerde yükseldiği, özellikle Avrupa, Asya ve Okyanusya ile Orta Doğu’da büyük artışlar kaydedildiği belirtildi. 2023’te en çok askeri harcama yapan beş ülke ABD, Çin, Rusya, Hindistan ve Suudi Arabistan olurken, bu ülkelerin harcamaları dünya askeri harcamalarının yüzde 61’ini oluşturdu. ABD’nin harcamalarının 2023’te önceki yıla göre yüzde 2,3 artarak 916 milyar dolar olduğu aktarılan raporda, ülkenin askeri harcamalarının 2014-2023 döneminde yüzde 9,9 yükseldiği kaydedildi. Raporda, ABD’nin geçen yıl askeri harcamalarının toplam NATO askeri harcamalarının yüzde 68’ini oluşturduğuna işaret edildi. (...) İsrail’in askeri harcamaları geçen yıl yüzde 44 artarak 27,5 milyar dolara ulaştı. İran’ın harcamaları ise yüzde 0,6 artışla 10,3 milyar dolara yükseldi. SIPRI Askeri Harcamalar ve Silah Üretim Programı Kıdemli Araştırmacısı Nan Tian, geçen yıl askeri harcamalardaki benzeri görülmemiş artışın, barış ve güvenlik alanındaki küresel bozulmaya doğrudan bir yanıt olduğunu belirtti.” (AA, 22 Nis 2024)
Bu rapor üzerine çok şey söylenebilir. Sadece şunu hazırlatalım: Aynı kuruluşun 2011’deki raporunda, “2010 yılında bütün dünyada askerî harcamalar bir önceki yıla göre yüzde 1,3 artarak 1 trilyon 630 milyar dolara çıktı” denilmişti. 10 yılda neredeyse 1 trilyon dolarlık bir artış var ki hayra alamet olmadığı belli...
Ne zaman ki paralar silaha değil eğitime yatırılır; işte o zaman “dünya barışı” temin edilmiş olur.