Cilvegözü Sınır Kapısını geçip İdlib ve Hama illerinin etrafından çevreyolundan devam ederek üç saat süren yolculuğun akabinde sevdiklerimizle buluştuk.

Gözlemlerimi sizinle paylaşmak istedim. Savaş, 15 Mart 2011 tarihinde başlayan iç savaş Beşar Esad rejiminin Aralık 2024’te devrilmesiyle sona erdi. 

Suriye’deki iç savaş yaklaşık 13 yıl 8 ay sürdü. Her iç savaş gibi bu savaşın da yıkım, göç ve derin acılar ve güvensizliği getirdiğini büyük insan kayıplarına, ekonomik çöküntülere ve toplumsal bağların kopmasına yol açtığını gözlemleme fırsatımız oldu.

Hatay Antakya 2023 6 Şubat depremini yaşayan biri olarak memleketimdeki yıkımı gözlemledikten sonra Humus kentinin yıkıntıları sadece ve sadece hüznümü arttırdı. Anlayacağınız hava kurşun gibi ağır ama yeis bizde haramdı.

Doğudan batıya, kuzeyden güneye hemen hemen şehrin tamamını gezme fırsatını buldum. Zenginliğin zirvesini ve fakirliğin dibini gördüm. 

Elektrik şu ana kadar evlere kesintilerle ulaştığı için imkânı olanlar güneş panelleriyle evlerinin elektrik ihtiyaçlarını karşılamaya gayret ediyorlardı. Su kesintilerinin yaşandığını da gözlemledim. Çoğu mahallelerde bir gün var bir gün yok. Onlar da renkli koca plastik depolarla bu eksikliği gidermeye çalışıyorlardı. Daha da yaşanan onlarca sıkıntı.

Şam’a gitmek, İslam medeniyetinin ve mimarîsinin en eski mübarek yapıtlarından biri olan Emevî Camisi’nde namaz kılmak, Kâbe-i Muazzamanın Mübarek örtüsünü görmek, Hz. Yahya (as) camii içindeki kabrinin başında dua etmek nasip oldu.

Meşhur Hamidiye Çarşısında alışveriş yapıp Maraş dondurmamıza benzeyen kaymaklı Begdaş dondurmasını da yedik. Şam’ın kenar mahalleleri de iç savaşın izlerini derinden yaşıyordu.

Humus’a döndüğümüzde muteber din âlimlerinden addedilen Şeyh Sehil Cıneydo ile sohbet etme fırsatı bulduk. Her şeye rağmen Müslüman ülkeleri de er ya da geç ayağa kalkacak biiznillah. 

Halk genel anlamda yorgun, iç savaşın getirdiği yıkımın, derin acıların ve ekonomik çöküntülerin enkazı kaldırılmaya çalışılıyor.

Müslümanlar olarak ümitsiz miyiz? Hayır. Ümit etmek öncelikle Allah’ın emridir.  Büyüklerimiz ‘’Yeis Müslüman’a haramdır ‘’ derler.

Zaman ve yol bizim için kısa olsa da nesiller müteselsilen ilerlediği için gelecek nesillerle birlikte düşünüldüğünde Allah’ın izniyle tüm bu sıkıntıların yerini feraha, felaha ve huzura bırakmasını diliyor ve buna inanıyoruz.

Savaşın etkisini yaşamayanlar da var tabiî. Bu süreçte imkânı olup yurt dışında olanlar ve belirli bir zümre direkt olarak etkilenmemiş. 

Netice de Ortadoğu’nun bu güzel ülkesi maalesef iç savaşlar nedeniyle bu hale düştü veya düşürüldü. Birçok İslam ülkesi özellikle Ortadoğu ahalisi tedirgin.

Yaşananlardan ders alarak çok daha dikkatli olmalıyız. Fitne ateşinin verdiği zararları gözlemleyerek savaşları evimizden yani vatanımızdan mümkün olduğunca uzak tutmalı kardeş Müslüman halklarıyla, özellikle  İspanya, İrlanda gibi insanlığı ve vicdanı ölmemiş olan İsevilerle birlikte hareket ederek dünyanın her neresinde olursa olsun, gözyaşlarına, hüzne, umutsuzluğa, maddî ve manevî çöküntülere sebebiyet veren savaşları sonlandırma yolunda elimizden ne geliyorsa yapmak en azından namazlardan sonraki dualarımıza, yalvarışlarımıza Gazze, Türkistan Doğu Uygur, Myanmar’daki kardeşlerimiz başta olmak üzere tüm mazlumlara yer vermek boynumuzun borcu olmalı.